Bạn đi làm được mấy năm, nhưng nhìn lại vẫn tay trắng. Bạn dự định mua ô tô chở vợ con đi làm cho tiện, nhưng chưa biết phải tích góp thế nào. Rồi bạn cũng muốn về hưu sớm cho đở cực, nhưng lộ trình tích lũy ra sao thì vẫn còn quá mù mịt. Nếu đó là những vấn đề mà bạn đang quan tâm, mình nghĩ bạn là người có tầm nhìn, nhưng vẫn chưa có đủ công cụ phù hợp để biến tầm nhìn của mình thành hiện thực. Thì đây chính là video bạn cần phải xem ngay bây giờ! Đây là Waza - Quản gia tài chính của bạn! Biến ước mơ thành mục tiêu Ước mơ sẽ mãi là ước mơ nếu bạn không biến chúng thành những mục tiêu rõ ràng. Cái gì càng cụ thể thì càng dễ thực hiện hơn đúng không! Giờ vào việc luôn nhe! Bạn làm mãi mà không có dư thì lên ngay cho mình mục tiêu "Tiết kiệm tiền". Ví dụ bạn muốn tích lũy được 100 triệu và dự kiến hoàn thành sau 2 năm nữa. Đặt cái tên mục tiêu là "Cuộc đua trăm củ" cho khí thế nha! Mà cuộc đời đâu chỉ dừng lại ở tiết kiệm đúng không? Tích lũy dần thì cũng phải tính chuyện mua xe với mục tiêu "Bốn bánh trong mơ" luôn há. Rồi nếu bạn nhìn xa hơn thì tính luôn tới chuyện về hưu sớm với mục tiêu "45 - Nghỉ khỏe" là chuẩn! Việc tạo ra những mục tiêu như vậy có 3 lợi ích sau: (1) Hình ảnh ấn tượng sẽ giúp bạn luôn nhớ tới những gì mình đang theo đuổi, từ đó hạn chế chi tiêu hoang phí (2) Tên mục tiêu hóm hĩnh tí sẽ cho bạn sự hứng thú để bền bĩ hơn trên hành trình chinh phục được chúng (3) Giá trị mục tiêu và ngày thực hiện giúp bạn dễ lên kế hoạch cụ thể hơn là những mong ước mơ hồ Nên nhớ ngay cả khi bạn đã hoàn thành được một số mục tiêu, thì cũng đừng bỏ rơi chúng nha. Hãy lưu lại những mục tiêu "đã hoàn thành" như những chiến tích để có động lực và kỹ luật chinh phục tiếp những mục tiêu xa hơn đó. Trở lại 3 mục tiêu ban đầu, hãy tưởng tưởng mỗi mục tiêu có một hủ tiền và bạn cần bỏ tiền vào đều đặng mỗi tháng, cho tới khi đủ để thực hiện được mục tiêu vào thời điểm mong muốn. Ví dụ mỗi tháng bạn tiết kiệm được 10 triệu và quyết định dành 5 triệu cho mục tiêu đầu tiên, 3 triệu cho mục tiêu tiếp theo và 2 triệu cho mục tiêu còn lại. Thì sau 10 tháng, lần lược mỗi hủ tiền sẽ tích lũy được 50 triệu, 30 triệu và 20 triệu đúng không nào? Nếu so sánh với giá trị mục tiêu, ví dụ ở hủ thứ nhất bạn muốn tiết kiệm được 100 triệu, thì tính ra sau 10 tháng bạn đã tích lũy được 50 triệu, nghĩa là bạn đã hoàn thành được 50% hành trình rồi đó. Theo dõi sát tỷ lệ hoàn thành để biêt bạn đã đi được bao xa trên hành trình chinh phục các mục tiêu của mình nha! Lập kế hoạch tài chính thông minh Một khi đã thêm những mục tiêu mong muốn như: Tiết kiệm tiền, mua ô tô, hay về hưu sớm. Thì bây giờ bạn đã sẵng sàng xây dựng một kế hoạch hoàn hảo để chinh phục chúng rồi đó! Bắt đầu luôn nè! Kế hoạch này còn được gọi là "Hành trình đầu tư", có thể tưởng tượng nó như một con đường đi từ hiện tại tới từng vị trí khác nhau trong tương lai là các mục tiêu mà bạn mong muốn đó. Giờ thử đi "tìm hành trình" của riêng bạn xem thế nào nhe. Trong khi chờ đợi cũng là lúc các thuật toán thông minh giúp bạn tìm ra hành trình phù hợp nhất. Và tada! Đây là những gì bạn cần làm, bao gồm phải tiết kiệm bao nhiêu một tháng và nên đầu tư như thế nào ngay từ ban đầu. Thậm chí bạn có thể biết mình sẽ cần tích lũy đủ bao nhiêu tiền và phân chia đầu tư thế nào trong tương lai để bám sát hành trình hướng tới các mục tiêu. Điều thú vị là bạn có thể điều chỉnh kế hoạch này rất dễ dàng nha. Ví dụ mỗi tháng bạn chỉ có thể tiết kiệm được 5 triệu thôi, và ngoài việc gửi ngân hàng ra, thì bạn không muốn đầu tư các loại hình còn lại vì ngại rủi ro. Giờ "tìm hành trình" xem thế nào nhe. Rồi nè! Vậy là để đạt được những mục tiêu trên bạn cần có sẵng hơn 800 triệu gửi ngân hàng ngay bây giờ! Vậy nếu bạn chỉ có 600 triệu mà vẫn muốn tích lũy đủ tiền cho cả 3 mục tiêu thì sao? Lúc này bạn cần "Dự báo tương lai" nha! Đầu tiên hãy chỉnh tiền gửi của bạn về 600 triệu cái đã, tiếp theo là "khóa" giá trị các mục tiêu vì bạn vẫn muốn tích lũy đủ tiền, và đừng quên khóa luôn các khoản nợ vay nếu bạn không muốn vay tiền nha. Giờ cùng "xem tương lai" của bạn nè! Đây là kết quả có được so với ban đầu. Rõ ràng là thời gian đã được giãn ra thêm một vài năm cho từng mục tiêu để bạn có thêm thời gian tích lũy rồi đó! Nếu ngược lại, bạn muốn thực hiện các mục tiêu đúng thời điểm đã đề ra thì giá trị những mục tiêu sẽ được điều chỉnh như thế nào cho hợp lý? Và đây là kết quả so với ban đầu, rõ ràng giá trị mục tiêu đã được điều chỉnh giảm xuống để kế hoạch khả thi hơn rồi đúng không! Thấy ưng ý thì dùng kế hoạch ngay và luôn nha! Vậy bảng kế hoạch này sử dụng thế nào? Cùng đi tiếp nè! Dùng kế hoạch tài chính thế nào? Giờ hãy bắt đầu với một bảng kế hoạch như vầy, vẫn là 3 mục tiêu mong muốn ban đầu của bạn, với kế hoạch tiết kiệm 5 triệu một tháng và cần phải đầu tư ngay khoản 380 triệu cho các loại tài sản bên dưới. Còn đây là hành trình đầu tư để đạt được các mục tiêu này, ví dụ bạn có thể biết tới tháng 1/2026 bạn cần phải tích lũy được gần 400 triệu phân ra cho các loại hình đầu tư như thế này. Nếu tưởng tượng mỗi mục tiêu có một hủ tiền riêng để bạn có thể bỏ tiền vào tích lũy hàng tháng, thì con số "tiến độ" này sẽ cho bạn biết số tiền trong mỗi hủ đang là bao nhiêu. Vậy làm cách nào dể bỏ tiền vào những chiếc hủ này? Lấy ví dụ bạn đã tích lũy được 100 triệu gửi ngân hàng Vietcombank. Thì ngay lập tức 100 tr của bạn sẽ được phân bổ vào từng mục tiêu như thế này. Mục tiêu nào có giá trị càng lớn và cần phải thực hiện sớm, ví dụ như mua ô tô, sẽ được ưu tiên phân bổ nhiều tiền hơn. Giả sử bạn còn tích lũy được thêm 200 triệu mua cổ phiếu tại CTCK Vndirect. Thì tổng cộng 300 tr từ các khoản đầu tư của bạn sẽ được phân chia như thế này. Rất rõ ràng và tiện lợi phải không nè! Giờ quay trở lại với kế hoạch đầu tư nha. Để đạt được những mục tiêu trên đúng tiến độ, bạn cần tiết kiệm được 5 triệu mỗi tháng. Giả sử ở tháng hiện tại bạn có thu nhập chính là 20 triệu từ lương công ty. Bên cạnh đó cũng phát sinh các chi tiêu như: 5 triệu tiền thuê chung cư, 3 triệu tiền ăn uống, 3 triệu cho việc mua sắm và 5 triệu gửi về cho bố mẹ. Vậy là thực tế 1 tháng bạn chỉ tiết kiệm được có 4 triệu. Rõ ràng là bạn sẽ phải tiết giảm chi tiêu để dư ra thêm 1 triệu mỗi tháng nữa cho đủ 5 triệu thì mới đảm bảo tiến độ đạt được mục tiêu của mình nha! Tiếp đến là kế hoạch đầu tư vào các loại hình khác nhau. Sau khi đã nhập số liệu thực tế và so sánh với kế hoạch, bạn có thể bán bớt những loại hình đầu tư vượt kế hoạch như "tiền gửi" hay "cổ phiếu" để chuyển một phần qua những loại hình đang thấp hơn kế hoạch như "trái phiếu" hay "vàng". Chỉ cần đảm bảo đầu tư cân đối các loại hình theo đúng kế hoạch thì bạn đang đi đúng lộ trình để đạt dược các mục tiêu mong muốn rồi đó! Cái kết Giờ thì bạn đã biết được cách biến những ướt mơ thành mục tiêu cụ thể, cũng như lên kế hoạch thông minh để chinh phục được chúng. Và bạn cũng biết bí quyết để đạt được mục tiêu chính là nằm ở việc quản lý chi tiêu và quản lý các loại tài sản một cách hiệu quả đúng không? Ở video tiếp theo để chúng ta cùng chia sẻ chi tiết hơn về 2 nhóm kỹ năng này nha! Xin chào và hẹn gặp lại!

Đầu tư là một trong những cách hiệu quả để gia tăng tài sản và đạt được mục tiêu tài chính trong dài hạn. Với nhiều kênh đa dạng như bất động sản, vàng, trái phiếu, cổ phiếu hay khởi nghiệp, nhà đầu tư ngày càng có nhiều lựa chọn phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu cá nhân. Tuy nhiên, dù đầu tư vào lĩnh vực nào thì rủi ro luôn hiện hữu – từ biến động kinh tế vĩ mô, thay đổi chính sách cho đến những cạm bẫy tâm lý trong đánh giá hoặc ra quyết định. Vậy làm sao để đầu tư hiệu quả và bền vững? Dưới đây là 2 phương pháp tư duy nền tảng mà nhà đầu tư – đặc biệt là người mới – nên áp dụng để nâng cao cơ hội thành công trên thị trường. Chu kỳ kinh tế là gì? Phương pháp tư duy thứ nhất, đó là tư duy theo "chu kỳ". Chắc hẳn bạn đã từng nghe nói đến cụm từ khá quen thuộc, đó là "chu kỳ kinh tế". Trước tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu chu kỳ kinh tế là gì? Chu kỳ kinh tế được hiểu là cách mà 1 nền kinh tế thay đổi theo thời gian, lúc phát triển mạnh, lúc tăng trưởng chậm lại hoặc đi vào suy thoái. Nói một cách đơn giản, nền kinh tế không phải lúc nào cũng đi lên đều đặn, mà sẽ trải qua những giai đoạn lặp đi lặp lại gồm: phục hồi, tăng trưởng, suy thoái và khủng hoảng. Vậy tại sao việc hiểu rõ về tính chu kỳ và quy luật vận hành của nền kinh tế lại quan trọng đối với một nhà đầu tư? Bởi vì việc nhận thức bản thân đang ở giai đoạn nào của chu kỳ và sau đó sẽ chuyển sang giai đoạn nào tiếp theo, thì điều đó cũng giống như có một tấm bản đồ chỉ đường. Nhờ vào tấm bản đồ này, chúng ta có thể dự đoán được dòng tiền toàn cầu sẽ đổ vào loại tài sản nào – cổ phiếu, bất động sản, vàng hay trái phiếu – và ngược lại, loại tài sản nào sẽ bị bán tháo trong tương lai. Việc đầu tư sẽ không còn là trò chơi may rủi mà trở thành một quá trình tư duy và ra quyết định có logic, và có chiến lược rõ ràng. Như vậy, việc nắm bắt được chu kỳ kinh tế bản thân nó đã là một loại năng lực vô giá, giúp chúng ta phân bổ tài sản và quản lý rủi ro một cách khôn ngoan trong quá trình đầu tư. Nắm bắt tính "chu kỳ" của thị trường Nếu coi chu kỳ kinh tế là một bức tranh toàn cảnh giúp chúng ta nhìn nhận xu hướng của nền kinh tế, thì từng loại hàng hóa, phân lớp tài sản hay lĩnh vực kinh doanh riêng lẻ cũng đều vận hành theo những chu kỳ riêng với các quy luật đặc thù. Việc hiểu và nắm bắt được những quy luật này có thể giúp việc đầu tư trở nên hiệu quả hơn rất nhiều. Chẳng hạn, mỗi năm vào thời điểm giao mùa hoặc cận Tết Nguyên đán, giá các mặt hàng tiêu dùng và thực phẩm thường tăng mạnh do nhu cầu mua sắm tăng cao — đây là một quy luật mang tính chu kỳ rất dễ nhận thấy. Tương tự, trên thị trường hàng hóa toàn cầu, vào khoảng tháng 6 hằng năm, giá lúa mì thường giảm mạnh do trùng với mùa thu hoạch, khi nguồn cung tăng đột biến và tạo áp lực lên giá — đây cũng là một hiện tượng mang tính chu kỳ rõ rệt và tương đối dễ dự đoán. Trên thị trường chứng khoán, mỗi khi nền kinh tế toàn cầu bước vào giai đoạn suy thoái — đặc biệt là trong những cuộc khủng hoảng kép với tăng trưởng chậm lại nhưng lạm phát vẫn cao — thì thị trường chứng khoán thường bị bán tháo đầu tiên. Nguyên nhân là do lợi nhuận doanh nghiệp sụt giảm, kết hợp với tâm lý hoảng loạn của nhà đầu tư. Tuy vậy, trong những thời điểm đó, ngân hàng trung ương thường chưa thể hạ lãi suất vì áp lực lạm phát vẫn hiện hữu, nên dòng tiền có xu hướng chuyển sang các kênh trú ẩn an toàn như vàng. Chúng ta có thể quan sát được mô hình lặp lại này qua các giai đoạn như khủng hoảng tài chính năm 2008, đại dịch COVID-19 năm 2020, hay cuộc khủng hoảng lạm phát toàn cầu năm 2022 — khi chu kỳ tăng giảm của thị trường chứng khoán đều diễn ra theo một kịch bản tương tự. Đi theo xu hướng để đầu tư hiệu quả Phương pháp tư duy thứ hai là tư duy theo "xu hướng" – một cách nhìn nhận rất quan trọng trong đầu tư. Chắc hẳn bạn đã từng nghe câu nói nổi tiếng: “Trend is your friend” (Xu hướng là bạn). Đây là nguyên tắc kinh điển của những nhà đầu tư theo trường phái phân tích kỹ thuật, nhấn mạnh rằng nên đi theo dòng chảy chính của thị trường thay vì chống lại nó. Tuy nhiên, tư duy theo xu hướng không chỉ hữu ích trong giao dịch ngắn hạn, mà còn là kim chỉ nam trong đầu tư dài hạn. Hiểu đơn giản, trong đầu tư dài hạn thì xu hướng là những thay đổi mang tính hệ thống, có ảnh hưởng lâu dài – như trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo, già hóa dân số, đô thị hóa, hay thay đổi trong chính sách điều hành của Chính phủ. Khi bạn nhận diện được một xu hướng lớn của nền kinh tế – nghĩa là bạn nhìn thấy trước được những thay đổi có thể xảy ra trong tương lai – thì bạn sẽ có cơ hội đầu tư đúng lúc và đúng chỗ. Một ví dụ đơn giản về phương pháp tư duy này là nếu bạn biết trước thành phố sắp xây tuyến tàu điện ngầm, trung tâm thương mại, trường học hoặc bệnh viện ở một khu vực nào đó, thì việc mua bất động sản quanh khu vực đó từ sớm có thể mang lại lợi nhuận lớn. Bởi khi hạ tầng hoàn thiện, giá trị tài sản sẽ tăng mạnh. Tóm lại, để đầu tư hiệu quả thì chúng ta cần tìm kiếm và đi theo các xu hướng lớn của nền kinh tế – không chỉ để đón đầu cơ hội, mà còn để giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận. Nhận diện các Megatrend của Việt Nam Bạn có để ý không? Năm nay đang là một năm có rất nhiều thay đổi lớn trong cách Chính phủ điều hành nền kinh tế. Từ việc tinh gọn bộ máy chính trị, xây dựng khung pháp lý cho tiền điện tử, cho đến việc bơm mạnh tiền ra thị trường – tất cả đều đang diễn ra rất nhanh. Trong ngắn hạn, lượng tiền lớn được đẩy ra có thể chưa được hấp thụ ngay vào sản xuất hay kinh doanh mà sẽ tạm thời tìm đến những kênh đầu cơ như chứng khoán hay bất động sản. Và thực tế thì chúng ta cũng đã thấy rồi: chỉ số thị trường chứng khoán trong quý 3 đã tăng hơn 30%, còn giá trị giao dịch thì gần như gấp 3 lần so với đầu năm. Không khó để nhận ra rằng nhóm được hưởng lợi rõ rệt nhất chính là các công ty chứng khoán. Khi thị trường sôi động, giao dịch tăng vọt, thì doanh thu và lợi nhuận của các công ty này cũng tăng theo. Vậy nên, mình tin rằng trong quý 3, lợi nhuận của nhóm chứng khoán sẽ tăng đột biến – và điều đó khả năng cao sẽ đẩy giá cổ phiếu của nhóm này đi lên mạnh mẽ từ giờ đến cuối năm. Nếu bạn chưa tin thì cứ thử like và lưu video lại để kiểm chứng sau nhé! Còn về dài hạn thì sao? Nếu Việt Nam thực sự muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số từ năm 2026 trở đi, thì một điều gần như chắc chắn: Chính phủ sẽ phải lấy khu vực kinh tế tư nhân làm động lực chính cho tăng trưởng. Vì thế, mình cho rằng trong 5 năm tới, những tập đoàn tư nhân quy mô lớn, hoạt động đa ngành, có hệ sinh thái riêng – sẽ bước vào giai đoạn phát triển rất mạnh. Đây có thể là nhóm doanh nghiệp tiềm năng để theo dõi và đầu tư dài hạn từ bây giờ. Cái kết Tóm lại, mình tin rằng để đầu tư hiệu quả và bền vững, chúng ta không chỉ phải chọn đúng kênh hay tham gia đúng thời điểm. mà còn phải xây dựng được hệ thống tư duy đúng đắn ngay từ đầu. Việc hiểu được tính chu kỳ của nền kinh tế và của các ngành nghề, tài sản khác nhau. cũng như việc nhận diện được các xu hướng lớn sẽ giúp bạn có lợi thế trong việc ra quyết định và quản lý rủi ro.

Tự do tài chính, không còn bị vướn bận chuyện tiền bạc luôn là ướt mơ của tất cả chúng ta đúng không? Thế nhưng phải làm gì để đạt dược điều đó thì không phải ai cũng trả lời được? Shark Phú thì bảo cần có 100 tỷ mới sống thoải mái được, còn Shark Bình, người hay bảo các startup bị "ngáo giá" thì hô hẳng lên tận 230 tỷ. Trong khi Vương Phạm, cũng là một doanh nhân thành đạt thì lại bảo chỉ cần chưa tới 2 tỷ là được. Vậy thực tế cần bao nhiêu là đủ để sống thoải mái ở Việt Nam và làm cách nào để có thể tích lũy được số tiền đó? Quan trọng hơn, tích lũy chứng chỉ quỹ có thể giúp bạn tự do tài chính hay không? Tất cả câu trả lời sẽ có trong video này. Đây là Waza - Quản gia tài chính của bạn! Tự do tài chính là gì? Có thể nói rằng "tự do tài chính" là một trong những khái niệm được dùng tràng lan nhất, đặt biệt là trong các lớp dạy làm giàu, nhưng đây lại là khái niệm bị hiểu một cách lệch lạc nhất trong thế giới tài chính. Ví dụ như Bảo Hiểm Prudential cho rằng "tự do tài chính" là khi bạn có nguồn thu nhập ổn định đủ để chi trả cho tất cả nhu cầu sống. Còn nguồn thu nhập ở đây là nguồn nào thì không nói rõ. Tới lược Ngân Hàng VPBank thì rõ ràng hơn thông qua định nghĩa "Người tự do tài chính là người có mức lương ổn định, cuộc sống sung túc, không phải lo lắng về gánh nặng tài chính". Vậy khi nào hết lương, hết đi làm thì cũng hết tự do tài chính đúng không? Thế nhưng ở ngân hàng HDBank thì khái niệm "tự do tài chính", thay vì đến từ đồng lương hàng tháng, thì lại phải có được từ các nguồn thu nhập thụ động đến từ hoạt động đầu tư. Vậy theo bạn định nghĩa nào là chuẩn nhất trong 3 định nghĩa vừa rồi? Hãy để lại ý kiến ở phần bình luận để cùng thảo luận nha! Thế nhưng dù định nghĩa là gì thì chúng ta cũng phải thừa nhận một sự thật đó là "ai rồi cũng phải già đi", sức lao động và khả năng tạo ra thu nhập từ công việc cũng sẽ giảm dần theo thời gian, thậm chí là giảm đáng kể khi buộc phải nghỉ hưu ở tuổi 65 ở đa số các ngành nghề. Thế nên thay vì hỏi những câu hỏi mơ hồ như "Tự do tài chính là gì?" hay "Làm sao để đạt được tự do tài chính?", thì một câu hỏi quan trọng hơn mà hiếm khi chúng ra đặt ra đó là: "Làm gì để nuôi sống bản thân khi bạn không còn sức lao động?", cái này nghe thực tế hơn rất nhiều đúng không! Cần bao nhiêu tiền để tự do tài chính? Cũng cần nhắc tới những bạn trẻ theo đuổi phong trào FIRE, "Financial Independence, Retire Early", dịch ra là "Độc lập tài chính và về hưu sớm". Những bạn này sẽ không muốn đợi tới khi nào già rồi mới đạt được tự do tài chính, mà sẽ muốn kiếm tiền và tiết kiệm nhiều nhất để đạt được trạng thái này sớm hơn. Điều này hoàn toàn không sai, nhưng nó sẽ có những cái giá phải trả. Bạn có thể xem video "Ảo mộng về tự do tài chính" của kênh để hiểu rõ hơn nha.. Nhắc đến phong trào FIRE để nhấn mạnh rằng trừ một nhóm nhỏ cố gắng theo đuổi tự do tài chính bằng mọi giá, thì thực tế số đông không phải ai cũng có thể làm được vì điều đó sẽ làm cuộc sống bạn trở nên mất cân bằng khi phải o ép bản thân siết lại các chi tiêu cơ bản trong cuộc sống một cách cực đoan. Nghe thì hấp dẫn nhưng lại không thực tế cho số đông! Thế nên từ giờ, cái tự do tài chính chúng ta nói tới sẽ là đích đến của một hành trình tự nhiên hơn, hành trình mà bạn sẽ trưởng thành sẽ cống hiến, già đi và sẵng sàng về hưu đúng nghĩa trong một tâm thế thoải mái, không bị lo lắng về vấn đề tiền bạc nữa sau tuổi 60 hoặc 65 chẵng hạn. Giờ hãy quay lại câu hỏi quan trọng đó là "Bạn cần bao nhiêu tiền để có thể tự do tài chính khi về hưu?" 100 tỷ như Shark Phú, hay 230 tỷ như Shark Bình? Để trả lời được câu hỏi này bạn cần biết bản thân sẽ chi tiêu bao nhiêu một tháng ở thời điểm về hưu trước cái đã. Bảng sau đây sẽ giúp bạn tính toán được chi tiêu một tháng ở tuổi 65 tương đương với một mức chi tiêu mong muốn nào đó ở thời điểm hiện tại. Ví dụ bạn đang 25 tuổi và có mong muốn khi về hưu sẽ có được mức sống tương đương 10 triệu một tháng ở thời điểm hiện tại. Thì khi về hưu ở tuổi 65, bạn cần phải bỏ ra 32.6 triệu một tháng để duy trì lối sống này. Tại sao phải trả nhiều hơn gấp 3 lần, đơn giản là vì sau 40 năm từ 25 tuổi tới 65 tuổi, giá cả hàng hóa sẽ tăng theo lạm phát chứ không còn rẻ như bây giờ nữa. Giờ dừng video lại một chút để kiểm tra xem bạn sẽ phải chi tiêu bao nhiêu tiền khi về hưu nha! Giờ đi tiếp nè, vậy để mỗi tháng rút ra chi tiêu khoảng 32.6 triệu cho tới khi qua đời ở độ tuổi trung bình của người Việt là 75 tuổi thì bạn cần tích lũy được một khối tài sản bao nhiêu để đáp ứng được nhu cầu đó? Bảng tiếp theo sẽ giúp bạn tính toán con số này. Vẫn là bạn 25 tuổi và muốn duy trì mức sống tương đương 10 triệu mỗi tháng ở hiện tại thì bạn sẽ cần phải tích lũy được 3,2 tỷ tại thời điểm về hưu. Giờ dừng lại một chút để xem bạn cần phải tích lũy bao nhiêu khi về hưu nha! Rồi, giờ thì bạn đã biết phải tiêu bao nhiêu mỗi tháng và cần phải tích lũy đủ bao nhiêu tiền khi về hưu rồi đó. Giờ đi tiếp nha! Kế hoạch để tự do tài chính Nếu nhình lại bảng tính tài sản cần có để về hưu ở tuổi 65, thì con số trung bình cũng đâu đó quanh 3 - 4 tỷ, trường hợp những bạn muốn về hưu sớm hơn 20 năm, nghĩa là về hưu ở tuổi 45 thì con số đó cũng chỉ quanh 4 - 5 tỷ. Thậm chí nếu chọn mức sống bình dân tương đương 5 - 7 triệu mỗi tháng như ở hiện tại thì cũng chỉ cần tích lũy tầm 2 tỷ là đủ để về hưu ở tuổi 45. Tính ra con số này cũng không khác nhiều so với con số 1.6 tỷ mà bạn Vương Phạm đã có chia sẻ trước đó đúng không! Còn con số trăm tỷ mà Shark Phú và Shark Bình có chia sẻ thì nghe có vẻ hơi phô trương hơn là một chỉ dẫn thực tế cho các bạn trẻ trong hành trình xây dựng nền tảng tài chính cá nhân của mình. Với lại nếu xem báo cáo The Wealth Report năm 2025 của Knight Frank thì số người có tài sản trên 10 triệu đô tương đương hơn 200 tỷ ở Việt Nam cũng chỉ có khoảng 5000 người, nghĩa là chiếm có 0.005% trên tổng 100 triệu dân Việt Nam. Rõ ràng lời khuyên trăm tỷ của các Shark là không phù hợp với số đông tí nào đúng không! Trở lại bức tranh tài chính của bạn, giờ bạn đã biết mình cần tích lũy bao nhiêu để có thể thoải mái tài chính khi về hưu rồi đó. Vậy câu hỏi đặt ra là bạn cần tiết kiệm bao nhiêu mỗi tháng từ bây giờ để có thể tích lũy được khoản tiền đó? Bảng này sẽ giúp bạn tính toán được, ví dụ bạn đang 25 tuổi và muốn về hưu ở tuổi 65 với mức sống tương tương 10 triệu mỗi tháng ở hiện tại thì bạn chỉ cần phải tiết kiệm mỗi tháng 1.2 triệu là đủ, nghe có vẻ rất khả thi đúng không! Tuy nhiên việc bạn làm gì với 1.2 tr này mới thực sự quan trọng! Nếu nhớ lại ở bảng tính toán số tiền cần có để về hưu ở tuổi 65, thì ở trường hợp vừa rồi bạn cần có 3,2 tỷ. Nhưng giả sử 1.2 triệu tiết kiệm của bạn chỉ để trong ống heo, thì từ 25 tuổi tới 65 tuổi tương đương 40 năm, bạn cũng chỉ tiết kiệm dược chưa tới 600 triệu, nghĩa là bạn đã vở kế hoạch về hưu nếu chỉ nắm tiền mặt rồi đó! Vậy phải làm gì để gia tăng tài sản từ 600 triệu lên 3,2 tỷ? Câu trả lời duy nhất nằm ở hoạt động đầu tư, và bạn sẽ thấy rằng việc đầu tư mỗi tháng 1.2 tr với lợi suất chỉ có 7%/năm trong 40 năm hoàn toàn có thể giúp bạn tạo ra đủ 3,2 tỷ để nghỉ hưu đúng kế hoạch! Giờ là lúc quay lại câu hỏi quan trọng ban đầu: Chứng chỉ quỹ có thể giúp bạn tạo ra một mức lợi suất đầu tư quanh 7%/năm hoặc thậm chí cao hơn để giúp bạn về hưu sớm hay không? Tất tần tật về chứng chỉ quỹ Nếu bạn nhìn vào bảng lãi suất gửi ngân hàng kỳ hạn 1 năm ở các ngân hàng Việt Nam, con số sẽ giao động quanh 5%/năm và một số rất ít có lãi suất trên 7%/năm để có thể giúp bạn đạt được mức lợi suất đủ để thực hiện kế hoạch tự do tài chính lúc về hưu. Bên cạnh đó, bạn cần phải đợi đủ 1 năm mới có thể rút tiền lãi, và việc này có thể sẽ ảnh hưởng đến những nhu cầu cần tiền đột suất của bản thân. Đây là chỗ chứng chỉ quỹ có thể giúp bạn khắc phục được cả 2 nhược điểm về lãi suất thấp và khó rút tiền khi cần gấp ở hình thức gửi ngân hàng. Nếu nhìn vào trang Fmarket nơi tổng hợp đa số các chứng chỉ quỹ trên thị trường bạn sẽ có 3 lựa chọn chính. Thứ nhất là chứng chỉ quỹ tiền gửi với mức lợi suất trung bình quanh 5 - 7%/năm, đây cũng là mức lợi suất tương đương với gửi ngân hàng. Ví dụ như nhìn vào danh mục tài sản của quỹ DCIP của quỹ đầu tư nỗi tiếng Dragon Capital, bạn sẽ thấy khoảng 30% danh mục là các loại trái phiếu và 70% còn lại là các dạng tiền gửi ở các ngân hàng, đây cũng là lý do những quỹ tiền gửi như vậy tạo được mức lợi suất tương đương hoặc cao hơn một chút so với gửi ngân hàng, nhưng khi bạn cần bán để rút tiền thì hầu như không phát sinh chi phí nào đáng kể. Nếu mong muốn lợi suất cao hơn quanh 6 - 8%/năm, bạn có thể tìm đến những loại chứng chỉ quỹ trái phiếu. Ví dụ như chứng chỉ quỹ MBBOND của ngân hàng Quân Đội, lợi suất trong 1 năm gần nhất đã quanh 7.5%, với mức lợi suất này hàng năm thì yêu cầu mức lợi suất 7%/năm trong kế hoạch tự do tài chính của bạn xem như khả thi rồi đó. Mức lợi suất này có được là từ việc quỹ đầu tư này nắm giữ 2 loại trái phiếu của BDS Novaland và Nông Nghiệp BAF Việt Nam. Dĩ nhiên rủi ro của chứng chỉ quỹ trái phiếu sẽ cao hơn chứng chỉ tiền gửi vì rủi ro đặt thù của các trái phiếu doanh nghệp vẫn cao hơn so với gửi ngân hàng nha. Loại hình thứ 3 là chứng chỉ quỹ cổ phiếu, nơi có thể tạo ra lợi suất cao nhất, nhưng rủi ro cũng cao hơn so với 2 loại chứng chỉ quỹ trước đó. Bạn có thể thấy loại chứng chỉ quỹ này có mức lợi suất trung bình quanh 10 - 15%/năm trong những năm gần đây. Ví dụ như chứng chỉ quỹ BVFED của bảo hiểm Bảo Việt thì lợi suất tạo ra trong 1 năm gần nhất cũng đã hơn 40%, dĩ nhiên con số này sẽ làm nhiều nhà đầu tư mới cảm thấy phấn khích, nhưng cũng đừng quên nếu so sánh biểu đồ giá trị giữa chứng chỉ quỹ này và MBBOND thì chứng chỉ quỹ trái phiếu tăng trưởng đều và ổn định hơn nhiều so với những giai đoạn giảm mạnh như ở trưởng hợp quỹ cổ phiếu. Quỹ BVFED đầu tư vào cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp và ngân hàng lớn của Việt Nam như thép HPG, ngân hàng VPB, ACB và TCB. Và khi nền kinh tế phục hồi sẽ kéo theo sự gia tăng về giá trị cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn này, đó là một trong những yếu tố quan trọng làm gia tăng giá trị và lợi suất của các chứng chỉ quỹ cổ phiếu trong thời gian gần đây. Việc nên chọn chứng chỉ quỹ nào hay nên phân bổ bao nhiêu tiền cho mỗi loại chứng chỉ quỹ sẽ là một chủ đều thú vị hơn nữa, và mình sẽ để dành cho những video sau nha! Cái kết Giờ quay trở lại số tiền 1.2 triệu bạn cần đầu tư mỗi tháng để đạt được 3,2 tỷ khi về hưu, thay vì giữ tiền mặt hoặc gửi ngân hàng với lãi suất thấp, bạn đã có nhiều lựa chọn hơn với lợi suất cao hơn từ 7% tới hơn 15%/năm để có thể giúp giấc mơ tự do tài chính của bạn thành hiện thực rồi đó. Vấn đề còn lại là bạn đã sẵng sàng để bắt đầu hành trình này hay chưa? Và bạn nên nhớ rằng: Bắt đầu càng sớm thì bạn sẽ càng có nhiều thời gian hơn để tích lũy và áp lực tích lũy về hưu sẽ thấp hơn rất nhiều. Mình mong rằng video này sẽ là khởi đầu cho hành trình của riêng bạn, nếu còn băng khoăng bất cứ vấn đề gì cứ để lại bình luận để chúng ta cùng trao đổi trong những video sau nhé. Xin chào và hẹn gặp lại!

Chào các bạn, mình là Nhật Tiến, founder của Wise Capital với ứng dụng Waza giúp bạn quản lý tài chính một cách toàn diện nhất. Dù bạn là sinh viên, vừa mới đi làm hay đã có gia đình thì vấn đề quản lý tiền thế nào, đầu tư ra sao để đạt được những ước mơ luôn là một phần quan trọng trong cuộc sống đúng không?. Mình rất là vui khi thấy bạn ghé qua kênh của bọn mình, vì mình tin rằng đây là nơi bạn sẽ tìm được những câu chuyện, những kiến thức và kinh nghiệm vô cùng bỗ ích trong việc quản lý tài chính cho bản thân. Và nếu đây là lần đầu tiên bạn ghé thăm Waza, thì để mình dẫn bạn đi một vòng nha! Chuyện tài chính Để phát triển kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, trước khi học kỹ năng này kỹ năng kia thì mình cho rằng bạn cần làm quen sương sương với các vấn đề tiền bạc trước. Và không có cách nào dễ dàng hơn là bắt đầu từ những câu chuyện thú vị trong thế giới tài chính. Đó có thể là câu chuyện về Grant Sabatier một trong những cha đẻ của khái niệm "Tự do tài chính" mà khá nhiều bạn trẻ đang theo đuổi, xem không chỉ để hiểu biết về bản chất của tự do tài chính là gì, mà hơn thế nữa bạn sẽ nhận ra đây có thể chỉ là một ảo mộng mà thôi. Rồi cũng có thể là bộ phim "The Big Short" nỗi tiếng nói về thương vụ kiếm lời hàng tỷ đô của Micheal Burry từ hoạt động bán khống, để bạn có thể thấy chúng ta có thể kiếm tiền từ việc bán đi cái thứ mà thậm chí mình còn không sở hữu. Hay gần gũi hơn ở Việt Nam là câu chuyện về Tăng Minh Phụng, một tỷ phú vang bóng một thời cách đây 40 năm, rồi cuối cùng phải đi vào con đường tù tội, để chúng ta có thể học được những bài học về quản lý rủi ro rồi áp dụng cho chính bản thân mình. Mình tin rằng những câu chuyện thú vị như vậy sẽ giúp bạn trở nên hứng thú hơn và dễ dàng đón nhận hơn những kiến thức cơ bản về tiền cũng như các vấn đề tài chính nói chung. Và chúng được tổng hợp lại trong một chuyên mục mang tên "Kiến thức tài chính", nếu bạn có thích một câu chuyện nào khác thì đừng ngần ngại để lại bình luận nhe. Kỹ năng quản lý tiền Một khi có những hiểu biết chung về tài chính rồi thì bạn đã sẵng sàng để đến với chuyên mục thứ hai mà bọn mình gọi đơn giản là "Quản lý tiền". Ở đây chúng ta sẽ chia sẻ đủ thứ trên đời về chủ đề quản lý tài chính cá nhân để bạn có thể áp dụng và cải thiện kỹ năng dùng tiền của mình. Đó có thể là kiến thức về 3 con số quan trọng nhất nói lên mức độ giàu có thực sự của bạn, dĩ nhiên đó không phải là số tiền mà bạn có trong ngân hàng, cũng không phải là thu nhập mà bạn nhận về hàng tháng đâu nha. Rồi ở đây bạn cũng sẽ biết được 4 bước cơ bản để lập nên một kế hoạch tài chính thông minh. Đi từ những mục tiêu mà bạn mong muốn, cân đối thu chi, đánh giá tài sản, rồi điều chỉnh để có kế hoạch tối ưu nhất. Thêm nữa, ở thời đại mà AI đang ngày một trở nên phổ biến hơn, bạn sẽ tìm được ở đây cách mà những bộ não robot giúp bạn theo dõi và quản lý tài chính cá nhân tiện lợi như thế nào. Mình cho rằng việc kết hợp giữa những kiến thức ở chuyên mục "quản lý tiền" và dùng ứng dụng Waza mỗi ngày là cách tiện lợi nhất để bạn có thể làm chủ đồng tiền của mình mọi lúc mọi nơi. Kỹ năng đầu tư Và một khi bạn đã quản lý tốt vấn đề thu chi để đảm bảo luôn có dư hàng tháng thì câu hỏi quan trọng nhất tiếp theo đó là: Tôi sẽ để tiền này ở đâu cho an toàn và sinh lợi hiệu quả nhất?. Câu trả lời năm ở chuyên mục thứ 3 mang tên "tích lũy đầu tư", nơi mà bạn sẽ được tiếp cận với những kiến thức cần thiết nhất ở các loại hình đầu tư phổ biến. Ví dụ như bạn sẽ được biết tất tần tật về việc đầu tư vàng, từ lịch sử hình thành nên thói quen đầu tư vàng, cho tới những những chu kỳ kinh tế khiến giá vàng tăng hay giảm, cũng như những chiến lược đầu tư vàng phù hợp với bản thân. Rồi bạn cũng sẽ hiểu rõ hơn về bản chất của một công cụ giúp nhiều người trở nên giàu có hơn về dài hạn đó chính là "lãi kép", thế nhưng đây cũng là khái niệm mà phần đông chúng ta đều bị nhầm lẫn bởi việc sủ dụng tràng lang của mấy ông thầy dạy làm giàu. Bên cạnh đó, bạn cũng sẽ được chia sẻ về kinh nghiệm đầu tư các sản phẩm tài chính hiện đại hơn ví dụ như chứng chỉ quỹ, khi nào thì nên và khi nào thì không nên đầu tư loại hình này. Với những hiểu biết ở chuyên mục này bạn sẽ tự tin hơn trong việc đưa ra các quyết định đầu tư để tích lũy tài sản của mình nhằm đạt được các mục tiêu tài chính đã đề ra như mua nhà, mua xe hay về hưu. Việc kết hợp giữa kiến thức đầu tư và tính năng lập kế hoạch tài chính trên ứng dụng Waza sẽ cho bạn một bức tranh toàn diện nhất liên kết giữa những mục tiêu tài chính và kế hoạch tích lũy đầu tư phù hợp nhất. Cái kết Vậy là gần xong rồi đó, nhưng Waza sẽ không chỉ dừng lại ở những nội dung chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm, mà trong tương lai sẽ có thêm một chuyên mục mang tên "Chợ tài chính", đây là nơi bạn sẽ được chia sẻ những cơ hội đầu tư cụ thể từ cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, và còn nhiều hơn thế nữa với mục tiêu là giúp bạn thực thi kế hoạch đầu tư của mình một cách dễ dàng và tạo ra lợi suất tối ưu nhất. Và dĩ nhiên trên app Waza cũng sẽ có một tính năng "Chợ tài chính" để bạn có thể đi chợ mỗi ngày và chọn ra những cơ hội đầu tư hấp dẫn nhất phù hợp với kế hoạch tài chính của mình nha. Giờ thì mời bạn thoải mái khám phá kênh Waza, mình tin rằng bạn sẽ tìm được nội dung yêu thích! Mình là Nhật Tiến, founder của Wise Capital, xin chào và hẹn gặp lại!

Khi Chủ tịch FED phát biểu, cả thế giới tài chính đều phải im lặng và dõi theo từng câu từng chữ. Và chỉ một quyết định tăng hay giảm lãi suất cũng có thể khiến hàng nghìn tỷ USD dịch chuyển trên thị trường toàn cầu. Tổ chức này là gì mà lại có sức ảnh hưởng to lớn đến như vậy? Đây là Waza, quản gia tài chính của bạn! Nguồn gốc của ngân hàng Để hiểu rõ về FED, tổ chức tài chính quyền lực nhất thế giới, chúng ta cần quay trở lại thời đại của những cuộc thánh chiến từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 13. Còn được gọi là những cuộc thập tự chinh, được Giáo hoàng và các vương quốc châu Âu phát động nhằm giành lại thành phố Jerusalem, từ tay người Hồi giáo. Cũng chính trong cuộc chiến này, các hiệp sĩ dòng Đền - Đạo quân hùng mạnh của Giáo Hoàng, đã sớm tạo ra một hệ thống tài chính sơ khai. Hệ thống này cho phép người hành hương ký gửi tiền tại một nhà thờ ở quê nhà và rút tiền ở Jerusalem – nhờ một “chứng chỉ” bảo đảm. Đó là những ngân hàng đầu tiên, phát triển dần thành những nhà băng lớn ở Châu Âu với hoạt động cho vay, giữ tiền, thậm chí tài trợ cho các quốc vương đi gây chiến. Suy cho cùng thì một ngân hàng cơ bản sẽ có 2 hoạt động chính: "Mua tiền" là hình thức huy động tiền gửi tiết kiệm và "bán tiền" là hoạt động cho vay để thu lãi. Một ngân hàng giữ tiền gửi tiết kiệm của bạn và trả lãi 5%/năm, rồi cho người khác vay với lãi suất 10%/năm thì xem như ngân hàng có lời từ phần chênh lệch là 5%/năm. Ngân hàng của các ngân hàng Nếu ngân hàng thương mại là nơi bạn gửi tiền và vay vốn, thì ngân hàng trung ương cũng là nơi mà các ngân hàng thương mại tìm đến để “vay tiền” và “gửi tiền”. Đây là một siêu ngân hàng được tạo ra để điều hành cả hệ thống ngân hàng của một quốc gia, ở nước ta thì đó là Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam. Còn ở Mỹ, tổ chức siêu ngân hàng này được gọi là FED, viết tắc của cụm từ Federal Reserve, dịch ra là Cục Dự Trữ Liên Ban Mỹ. Những tổ chức này có khả năng tác động đến toàn nền kinh tế bao gồm hoạt động kinh doanh của các công ty và cả thói quen chi tiêu hàng ngày của bạn. Ví dụ như các ngân hàng trung ương có thể tăng lãi suất khi cho các ngân hàng thương mại vay, lúc này làm chi phí đi vay của nhóm này trở nên đắc đỏ hơn. Vậy là các ngân hàng thương mại phải tăng lãi suất khi cho bạn vay để bù lại chi phí này, giờ bạn đã phải trả thêm tiền lãi nhiều hơn khi vay mua sắm hay kinh doanh. Chính chi phí phát sinh này sẽ làm bạn phải cân nhắc hơn và thậm chí là bỏ luôn quyết định chi tiêu mua sắm so với lúc lãi suất thấp rồi đúng không. Ngân hàng lớn nhất nước Mỹ Quay trở lại với FED, tổ chức này được thành lập năm 1913 sau khi nước Mỹ trải qua một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng vào năm 1907. Có thể thấy mục đích tối hậu mà FED được tạo ra chính là giúp nền kinh tế Mỹ không đi vào những vết xe đỗ trước đó. Đây là một tổ chức rất đặc biệt, bởi nó là một mô hình lai giữa công và tư, vừa độc lập trong hoạt động, nhưng vẫn chịu giám sát bởi Quốc hội Hoa Kỳ. Về cơ bản thì FED được cấu thành từ 3 bộ phận chính:. Đầu tiên là hội đồng thống đốc có trụ sở ở thủ đô Washington gồm 7 thành viên do Tổng Thống bổ nhiệm, đây chính là bộ não trung tâm của FED. Tiếp theo là 12 ngân hàng dự trữ liên bang khu vực trải khắp nước Mỹ, chúng hoạt động như “cánh tay” của FED, giúp theo dõi và thu thập thông tin kinh tế địa phương. Và sau cùng là uỷ ban thị trường mở liên bang, đây là nơi ra quyết định điều chỉnh lãi suất với khả năng tác động đến cả nền kinh tế thế giới. Những ông trùm tài chính Người đứng đầu FED là Chủ tịch Hội đồng Thống đốc, thường được xem là nhân vật quyền lực thứ hai trong nền kinh tế Mỹ – chỉ đứng sau Tổng thống mà thôi. Và chỉ một phát ngôn hay ám chỉ của Chủ tịch FED cũng có thể khiến thị trường chứng khoán tăng vọt hoặc lao dốc trong vài phút, khiếp chưa! Hiện tại vị trí này đang thuộc về Jerome Powell, người vẫn hay bị tổng thống Donald Trump cà khịa vì không chịu giảm lãi suất để thúc đẩy kinh tế Mỹ. Trước Powell, FED đã từng được lãnh đạo bởi 15 vị chủ tịch ở các thời kỳ khác nhau, tuy nhiên cần nhắc tới 3 nhân vật quyền lực và có tầm ảnh hưởng nhất. Đầu tiên là Paul Volcker, người đã “đánh bại” lạm phát khủng khiếp ở thập niên 70 bằng cách nâng lãi suất lên gần 20% để cứu nền kinh tế về dài hạn. Thứ hai là Alan Greenspan, người điều hành FED trong thời kỳ bong bóng dotcom và bị chỉ trích vì đã quá “dung dưỡng” cho thị trường tài chính để dẫn tới khủng hoảng 2008. Và sau cùng là Ben Bernanke, “kiến trúc sư” của các chương trình nới lỏng định lượng (QE) để cứu nước Mỹ khỏi sụp đổ và phục hồi sau khủng hoảng 2008. Cách FED "lái" kinh tế Mỹ Mặc dù có quyền lực rất lớn trong tay, nhưng những người lãnh đạo của FED vẫn phải tuân theo các nguyên tắc chặc chẽ để đạt được 3 mục tiêu tối thượng sau. Thứ nhất là tạo điều kiện để nền kinh tế có thể tạo ra đủ công ăn việc làm cho người dân Mỹ, nhằm giữ tỷ lệ thất nghiệm ở mức thấp. Thứ hai là giữ giá cả hàng hoá ổn định, nói cách khác là FED sẽ kiểm soát lạm phát quanh mức 2% mỗi năm, nhằm giúp việc chi tiêu hằng ngày dễ dàng hơn. Và sau cùng là giúp ổn định hệ thống tài chính, hạn chế để xảy ra những cuộc sụp đỗ nghiêm trọng như cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Lúc này FED giống như người cầm lái một chiếc xe thể thao mang tên “Kinh tế Mỹ”. Nếu xe đi quá chậm, nghĩa là nền kinh tế trì trệ, FED sẽ đạp ga bằng cách giảm lãi suất cho vay thúc đẩy ngươi dân chi tiêu và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư. Ngược lại, nếu xe chạy quá nhanh, nghĩa là kinh tế tăng nóng dẫn tới lạm phát cao, giá cả hàng hoá trở nên đắt đỏ, FED sẽ đạp phanh bằng cách tăng lãi suất trở lại. FED làm gì trong khủng hoảng? Công cụ lãi suất còn trở trên quan trọng hơn khi nền kinh tế rơi vào khủng hoảng hoặc suy thoái, như những gì đã diễn ra năm 2008 hoặc gần đây là đại dịch Covid 19. Năm 2020 khi đại dịch bùng phát, nền kinh tế toán cầu rơi nhanh vào suy thoái, chuỗi cung ứng gián đoạn, doanh nghiệp phá sản hàng loạt kéo theo thất nghiệp tăng vọt. Để ngăn chặn đà rơi tự do của nền kinh tế toàn cầu, FED cũng như các ngân hàng trung ương lớn đã nhanh chóng cắt giảm lãi suất về gần 0% để kích cầu. Việc hạ lãi suất nhanh chóng không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí vay vốn cho doanh nghiệp mà còn giúp trấn an thị trường, chặn đà bán tháo tài sản như cổ phiếu chẵng hạn. Đối với những đợt suy thoát có quy mô lớn như trong đại dịch, FED bắt buộc phải sử dụng một thứ vũ khí khác còn mạnh mẽ hơn cả việc giảm lãi suất. Đó là triển khai gói QE, viết tắc của cụm từ "Quantitative Easing", có nghĩa là "nới lỏng định lượng" thông qua việc bơm tiền trực tiếp vào nền kinh tế bằng cách mua lại các loại tài sản. Thêm vào đó, FED còn triển khai các chương trình cho cá nhân và đoanh nghiệp vay khấn cấp từ đó đã giải cứu thành công nền kinh tế Mỹ khỏi đại dịch trong 2 năm tiếp theo. Cái kết Giờ bạn đã biết tại sao mỗi lần chủ tịch của FED phát biểu thì không chỉ từ cánh báo chí mà cả giới đầu tư tài chính cũng phải theo dõi sát từng lời nói rồi đó. Và nếu bạn đang hoặc có dự định đầu tư trong tương lai, thì hãy học dần cách đọc hiểu những thông điệp từ tổ chức quyền lực này là vừa. Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ nha, xin chào và hẹn gặp lại!

Ngày này, nhu cầu đầu tư vào quỹ ngày càng tăng, phản ánh xu hướng tìm kiếm sự chuyên nghiệp, đa dạng hóa rủi ro và tiết kiệm thời gian của nhà đầu tư hiện đại. Tuy nhiên, không phải nhà đầu tư nào cũng có đủ kiến thức và kinh nghiệm để nhận diện các công ty quản lý quỹ uy tín, xứng đáng để gửi gắm tài sản của mình. Sau đây, waza sẽ liệt kê 1 vài tiêu chí giúp bạn đánh giá và lựa chọn 1 quỹ đầu tư phù hợp với nhu cầu của bản thân nhé. Tiêu chí lựa chọn quỹ Để lựa chọn một quỹ đầu tư ưng ý, chúng ta trước hết cần xác định rõ các tiêu chí đánh giá dựa trên lợi suất kỳ vọng và khẩu vị rủi ro của bản thân. Tiêu chí đầu tiên là hiệu suất đầu tư, phản ánh khả năng sinh lời của quỹ trong ngắn và dài hạn so với các chỉ số tham chiếu. Một quỹ có hiệu suất ổn định và vượt trội qua nhiều giai đoạn thị trường thường được đánh giá cao về năng lực quản lý. Tiêu chí thứ hai là mức độ rủi ro mà quỹ chấp nhận trong quá trình đầu tư, thể hiện qua độ biến động và khả năng chống chịu với khủng hoảng. Nhà đầu tư cần đảm bảo rằng khẩu vị rủi ro của bản thân phù hợp với chiến lược đầu tư của quỹ đang cân nhắc. Tiêu chí thứ ba là độ uy tín và minh bạch của công ty quản lý quỹ, bao gồm kinh nghiệm, quy trình vận hành và chất lượng đội ngũ chuyên gia. Khi đánh giá đầy đủ ba tiêu chí này, nhà đầu tư sẽ có cơ sở vững chắc hơn để lựa chọn một quỹ đầu tư phù hợp với mục tiêu tài chính cá nhân. Quỹ Dragon Capital Khi nhắc đến họ nhà quỹ thì không thể nào bỏ qua Dragon Capital. Quỹ Dragon hiện là công ty quản lý quỹ lâu đời và lớn nhất Việt Nam với AUM lên tới hơn 5 tỷ USD. Khỏi bàn về độ uy tín hay kinh nghiệm vận hành quỹ, hiệu suất đầu tư của Dragon Capital cũng cho thấy sự vượt trội so với thị trường. Quỹ DCDS do Dragon Capital quản lý có lợi suất trung bình hằng năm trong 3 năm gần nhất lên đến 17.5%, cao hơn đáng kể so với thị trường chung và các quỹ khác. Rủi ro giảm giá của quỹ DCDS cũng không vượt quá thị trường chung, thể hiện rõ trong giai đoạn Mỹ áp thuế quan khi Tổng thống Trump đưa ra chính sách thương mại cứng rắn. Cụ thể, trong giai đoạn điều chỉnh, NAV của DCDS chỉ giảm khoảng 15%, thấp hơn mức giảm 17% của VN-Index. Tuy nhiên, kể từ vùng đáy ngày 9/4/2025, DCDS đã phục hồi mạnh mẽ với mức tăng 38,5%, vượt qua mức hồi phục 36% của VN-Index tính đến thời điểm hiện tại. Như vậy, có thể thấy DCDS không chỉ đạt hiệu suất vượt trội mà còn kiểm soát tốt rủi ro, phản ánh rõ nét tính chất "năng động" trong tên gọi của quỹ này. Quỹ VinaCapital Tương tự như Dragon Capital, VinaCapital cũng sở hữu nhiều quỹ đầu tư nổi bật, trong đó VinaCapital Modern Economy Equity Fund (VMEEF) là một đại diện tiêu biểu. Mặc dù chỉ mới thành lập và đi vào hoạt động từ tháng 5/2023, quỹ VMEEF của VinaCapital đã đạt mức sinh lời hơn 57,3% - tương đương lợi suất trung bình gần 23% mỗi năm. Theo waza đánh giá, mức lợi suất hằng năm này là khá ấn tượng, ngay cả đối với các quỹ đầu tư chuyên nghiệp và có đội ngũ chuyên viên phân tích nhiều kinh nghiệm. Tuy nhiên, do mới hoạt động hơn 2 năm và khởi đầu đúng giai đoạn thị trường hồi phục mạnh từ tháng 10/2022 đến tháng 4/2024.. Nên mình cho rằng hiệu quả dài hạn của quỹ này vẫn cần thêm nhiều thời gian hơn để kiểm chứng. Bên cạnh đó, nếu chúng ta xem xét hiệu suất của quỹ trong giai đoạn nhiều biến động của rủi ro thuế quan vào tháng 4, tháng 5 năm nay. Quỹ này có mức sụt giảm là hơn 17% và cho đến thời điểm hiện tại, quỹ chỉ mới về lại quanh vùng giá cũ hồi tháng 3 với mức phục hồi khoảng 27%. Quỹ SSIAM Tiếp theo là quỹ SSISCA do SSIAM quản lý. Dù có tài sản ròng chỉ khoảng 930 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với hai quỹ lớn kể trên, nhưng hiệu quả hoạt động của SSISCA vẫn rất ấn tượng. Quỹ SSISCA quản lý tập trung vào các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững, quản trị tốt và nền tảng tài chính vững mạnh. Trong ba năm gần đây, quỹ đạt mức lợi suất trung bình 15,2%, một con số không quá nổi bật so với hiệu suất chung của thị trường. Tuy nhiên, khi nhìn vào hiệu suất kể từ khi thành lập, SSISCA đã thể hiện sự tăng trưởng vượt trội và ổn định. Cụ thể thì tính đến thời điểm hiện tại, VNINDEX vẫn chỉ đang tiệm cận đỉnh cũ 1500 được thiết lập vào quý 1 năm 2022. Ngay cả quỹ DCDS cũng chỉ mới vượt đỉnh này vào đầu năm nay. Trong khi đó, SSISCA đã vượt qua mức đỉnh này từ giữa năm 2024, cho thấy sự bứt phá mạnh mẽ hơn thị trường. Điều này phản ánh năng lực quản lý danh mục hiệu quả của quỹ và khả năng tạo ra giá trị bền vững cho nhà đầu tư trong dài hạn. Quỹ Manulife Quỹ kế tiếp là quỹ đầu tư cổ phiếu Manulife (MAFEQI), được thành lập từ năm 2014 và hiện đã hoạt động hơn 10 năm. Quỹ do Manulife Investment Management quản lý. Lợi suất trung bình 3 năm gần đây của quỹ đạt khoảng 9,4%, khá thấp so với các quỹ khác và gần như chỉ ngang bằng hiệu suất của thị trường chung trong cùng giai đoạn. Bên cạnh đó thì trong các giai đoạn điều chỉnh mạnh của thị trường chứng khoán như giai đoạn nửa cuối năm 2022, hay gần đây nhất là tháng 4 năm 2025 khi rủi ro thuế quan tăng cao. Quỹ này cũng có mức sụt giảm lần lượt 39.1% và 17% NAV, gần như tương đương mức điều chỉnh của chỉ số VNINDEX trong cùng giai đoạn. Điều này cho thấy khả năng quản trị rủi ro và mức độ linh hoạt của quỹ trong việc thích ứng với biến động thị trường vẫn còn hạn chế. Tuy vậy, một điểm cộng cho MAFEQI là quỹ có hiệu suất khá tốt trong giai đoạn phục hồi từ đầu 2023 đến giữa 2024. Cụ thể, NAV của quỹ vào giữa năm 2024 đã trở lại vùng đỉnh lịch sử năm 2022, cho thấy chiến lược đầu tư trong giai đoạn này khá hiệu quả. Quỹ NTPAM Cuối cùng là quỹ quỹ đầu tư cổ phiếu triển vọng NTP (NTPPF). Đây là quỹ mở đại chúng đầu tiên do NTP AM phát hành. Khi quan sát biểu đồ tăng trưởng của quỹ NTPPF, có thể thấy lợi suất đầu tư trong ba năm gần đây tương đối khiêm tốn, chỉ đạt chưa đến 2% mỗi năm. Mức lợi nhuận này thấp hơn đáng kể so với mức tăng trưởng trung bình của thị trường chứng khoán trong cùng kỳ. Thậm chí, hiệu suất đầu tư của quỹ còn kém hơn lãi suất tiền gửi tiết kiệm tại nhiều ngân hàng, khiến nhà đầu tư khó cảm thấy hài lòng. Không chỉ có lợi suất thấp, quỹ NTPPF còn ghi nhận mức sụt giảm hơn 20% trong giai đoạn rủi ro thuế quan từ ngày 3 đến ngày 10 T4.2025, vượt cả mức giảm 17% của chỉ số VN-Index. Điều này cho thấy khả năng chống chịu trước những đợt điều chỉnh lớn của thị trường vẫn còn hạn chế. Do đó, mình nhận thấy hiệu suất hoạt động của quỹ này chưa thực sự thuyết phục, cả về khả năng sinh lời trong dài hạn lẫn mức độ ổn định trong các giai đoạn thị trường biến động. Cái kết Vừa rồi là những nhận định sơ lược của mình về 5 quỹ đầu tư nổi bật hiện nay, nhằm giúp nhà đầu tư có cái nhìn tổng quan về hiệu suất và đặc điểm từng quỹ. Hy vọng những góc nhìn này sẽ hữu ích và mang đến thêm thông tin để các bạn lựa chọn được chứng chỉ quỹ phù hợp với mục tiêu và khẩu vị rủi ro của bản thân. Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ nha, xin chào và hẹn gặp lại!

Nói tới chứng chỉ quỹ, người ta sẽ nghĩ tới việc bỏ tiền ra cho các chuyên gia giúp bạn đầu tư một cách chuyên nghiệp và bài bản. Người bán sẽ thường xuyên nhắc nhở bạn về các lợi ích như: Danh mục đa dạng, có chuyên gia quản lý, rõ ràng minh bạch, và thu nhập ổn định. Còn rủi ro thì viết thêm vài ba dòng cho có lệ, nhưng đó mới là cái bạn cần biết trước khi mua chứng chỉ quỹ nha! Đây là Waza, quản gia tài chính của bạn! Chứng chỉ quỹ là gì? Đây là trang Fmarket, phân phối đủ loại chứng quỹ trên này, từ quỹ cổ phiếu, quỹ trái phiếu, quỹ cân bằng cho tới cả quỹ IPO mặt dù trong này chưa có gì cả! Dạo một vòng thì thấy lợi suất phần lớn cao hơn gửi ngân hàng, hấp dẫn thì có đó nhưng trước khi mua cần trả lời câu hỏi: Vậy chứng chỉ quỹ là gì? Chứng chỉ quỹ là 1 loại chứng khoán do công ty quản lý quỹ phát hành, với mục đích huy động vốn nhàn rỗi từ các nhà đầu tư bên ngoài rồi đem đi đầu tư sinh lời. Khi chúng ta mua chứng chỉ quỹ đồng nghĩa với việc chúng ta không trực tiếp đầu tư mà đem tiền uỷ thác cho các chuyên gia đầu tư giúp mình. Để dễ hình dung hơn, chúng ta có thể so sánh CCQ với 1 chứng khoán khác là cổ phiếu, cả 2 tài sản này đều là loại hình đầu tư phổ biến trên thị trường tài chính. Điểm khác biệt ở chỗ, việc mua cổ phiếu là bạn góp vốn vào doanh nghiệp với kỳ vọng doanh nghiệp làm ăn kinh doanh hiệu quả, từ đó làm tăng giá trị phần vốn góp của bạn. Còn việc mua CCQ là hình thức góp vốn vào quỹ đầu tư, với kỳ vọng các chuyên gia của quỹ sẽ giúp bạn tối ưu hóa danh mục đầu tư và đạt được mức sinh lợi bền vững. Chứng chỉ quỹ bị tâng bốc? Còn đây là một bài viết khác ở trang Topi.vn, chia sẻ 10 lý do nên đầu tư chứng chỉ quỹ, lướt qua thử xem sản phẩm này có đang bị tâng bốc quá mức không nha. Nếu nói chứng chỉ quỹ có khả năng sinh lời cao hơn gửi tiết kiệm thì cũng không sai về dài hạn, nhưng bảo rủi ro khá thấp là hơi lấp liếm rồi đó. Ví dụ như chứng chỉ quỹ VCBF này, có quản trị tốt cở nào thì cũng có lúc mất 1/3 giá trị là chuyện không hiếm, rủi ro thấp ở chỗ nào? Thêm nữa, nếu bảo mua cổ phiếu bán không được, còn mua chứng chỉ quỹ thì bán được mọi lúc thì lại hơi huyễn hoặc đối với nhà đầu tư mới nữa rồi. Ví dụ cổ phiếu nhóm VN30 muốn mua bán lúc nào cũng được, trong khi như quỹ VCBF thì chỉ mua bán được vào thứ ba và thứ năm, vậy dễ dàng chỗ nào? Rồi bảo là mua chứng chỉ quỹ sẽ an toàn hơn vì được giữ ở Trung tâm lưu ký chứng khoán nhà nước, thì mua cổ phiếu đơn lẻ cũng có gì khác đâu? Nhìn chung, mua chứng chỉ quỹ cũng có lợi, nhưng rõ ràng một số cái lợi đã bị thổi phồng quá mức, chủ yếu để chào mời cho dễ bán hơn mà thôi. Chứng chỉ quỹ vẫn rủi ro Nếu nhìn vào nội dung giới thiệu về chứng chỉ quỹ, ví dụ như của VNDIRECT, thường bạn sẽ thấy cụm từ"'giảm thiểu rủi ro" hay "phẩn bổ nhiều công cụ tài chính". Nói cho dễ hiểu, nhờ vào việc mua nhiều loại cổ phiếu, trái phiếu khác nhau sẽ làm cho danh mục ổn định hơn thông qua hiệu ứng "cái này giảm thì có cái kia tăng". Hiệu ứng này chỉ giúp tiết giảm được rủi ro đặt thù của từng cổ phiếu, ví dụ như rủi ro quản trị yếu kém hay rủi ro bị cạnh tranh từ đối thủ trong ngành. Còn những rủi ro mang tính hệ thống như sự kiện ông Trump đánh thuế đầu tháng 4 năm 2025 thì gần như tất cả cổ phiếu trên sàn chứng khoán đều bị ảnh hưởng. Và những chứng chỉ quỹ uy tín như của Dragon Capital cũng đã bị giảm giá trung bình khoảng 20%, nghĩa là đầu tư 1 tỷ thì chỉ còn 800 tr mà thôi. Thế nên nếu nói đầu tư chứng chỉ quỹ mà an toàn thì cũng không hoàn toàn đúng với các loại quỹ đầu tư vào thị trường cổ phiếu nha. Nếu muốn an toàn hơn nữa thì có thể cân nhắc các loại chứng chỉ quỹ trái phiếu hoặc chứng chỉ tiền gửi với giá trị tăng đều, nhưng dĩ nhiên tiềm năng sẽ thấp hơn. Mua chứng chỉ quỹ phí cao Giờ nói về chi phí phát sinh khi mua chứng chỉ quỹ, bạn sẽ phải trả 2 loại chính: Một là phí quản lý hàng năm và hai là phí giao dịch. Lấy ví dụ bạn mua chứng chỉ quỹ của SSI trị giá 1 tỷ, thì trung bình một năm bạn đã phải trả gần 18 triệu phí quản lý. Còn đối với VCB hay Dragon Capital thì chi phí này gần 20 triệu, nghĩa là mặt bằng chung bạn sẽ phải trả quanh 2% tổng tài sản đầu tư. Thêm nữa, nếu thời gian bạn nắm các loại chứng chỉ quỹ này dưới 1 năm thì khi bán ra bạn sẽ phải trả thêm mức phi quanh 1.5 - 3% nữa. Nếu nắm trong 1 năm rồi bán ra thi bạn đã phải trả tổng mức phí quanh 3.5 - 5%, đây là một con số hông hề nhỏ nếu so với hình thức tự giao dịch. Mức phí giao dịch hiện nay quanh 0.1% trên tổng giá trị mua, giao động từ mức 0% tại DNSE hay Pinetree tới quanh 0.2% ở các cty lớn như SSI, HSC hay Vndirect. Nếu xu hướng phí giao dịch giảm dần về 0 vẫn tiếp tục như hiện nay thì mức phí gần 5% của các quỹ rõ ràng sẽ dần trở nên kém hấp dẫn rồi. Quỹ chủ yếu nắm cổ bank Lấy ngẫu nhiên các quỹ đầu tư, và nhìn vào tỷ trọng các ngành mà những quỹ này phân bổ tiền vào, bạn sẽ luôn thấy một cái tên dẫn đầu, đó là: Ngân hàng. Ví dụ như quỹ BMFF của MB Capital, nắm gần 1/3 danh mục là những cổ phiếu ngân hàng, trong khi ngành đứng thứ 2 là bất động sản thì chỉ chiếm có 6%. Còn quỹ BVFED của Bảo Việt Fund thì cũng đã nắm hơn 40% là ngành ngân hàng, trong khi bất động sản nắm chưa tới 15% danh mục. Rồi quỹ VCBF của Vietcombank Fund cũng vậy, nắm 35% là cổ phiếu ngân hàng, trong khi ngành thứ 2 là công nghệ thông tin thì chỉ có 10%. Các quỹ đầu tư nắm nhiều nhóm ngành này không chỉ vì đây là nhóm có vốn hóa lớn nhất thị trường mà còn vì thanh khoản cao, dễ giao dịch mua bán. Bên cạnh đó ngành ngân hàng thuộc số ít những ngành có tính minh bạch rất cao vì luôn chịu sự giám sát chặc chẽ bởi ngân hàng nhà nước. Thế nên nếu bạn muốn đầu tư nhiều vào những nhóm ngành khác, tiềm năng hơn ngành ngân hàng thì tốt nhất không nên mua chứng chỉ quỹ nha. Bạn có thể đầu tư như quỹ Nhưng nói gì nói, quỹ đầu tư vẫn là nơi quy tụ những chuyên viên phân tích giỏi nhất, thế nên những cổ phiếu mà họ chọn cũng rất đáng cân nhắc. Và bạn có thể vào trang web của các quỹ đầu tư để xem danh mục những cổ phiếu lớn mà họ nắm giữ rồi cân nhắc đầu tư theo chiến lược này. Ví dụ đây là danh mục 10 cổ phiếu nắm nhiều nhất của quỹ DCDS với 3 cổ phiếu đầu bảng là các ngân hàng bao gồm TCB, STB và CTG. Bên dưới lần lược là các cổ phiếu ở nhiều ngành nghề như MWG ngành bán lẻ, VHM ngành bất động sản, FPT ngành công nghệ và HPG ngành thép. Nếu bạn không giỏi giao dịch ngắn hạn và chỉ muốn tích lũy tài sản lâu dài, thì có thể tạo 1 danh mục khoản 5 - 7 cổ phiếu từ danh sách này. Danh mục này sẽ được cập nhật hàng tháng, và bạn cần theo dõi tỷ trọng của mỗi cổ phiếu để biết quỹ đang mua vào hay bán ra một cổ phiếu nào đó. Việc mua vào mới cho thấy đây là một cổ phiếu còn nhiều tiềm năng tăng trưởng, ngược lại nếu bị hạ tỷ trọng sẽ phản ánh tiềm năng tăng giá không còn nhiều nữa. Cái kết Tóm lại, quỹ đầu tư có thể được xem là một bước tiến, vì đây là công cụ giúp những người không chuyên về tài chính đầu tư dễ dàng hơn. Thế nhưng trước khi quyết định mua chứng chỉ quỹ, bạn cũng cần hiểu rõ về bản chất của nó để có thể đưa ra quyêt định thông minh hơn nhé. Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ nha, xin chào và hẹn gặp lại!

Đây là những công thức nỗi tiếng đã từng được xem là một bước đột phá của thế giới tài chính, thậm chí giúp mang về cả một giải Nobel danh giá năm 1997. Nhưng rồi cũng chính những công thức này lại là khởi nguồn tạo nên những quả bơm nguyên tử khổng lồ làm chao đảo thị trường tài chính toàn cầu năm 2008. Công thức đó trông như thế nào và chuyện gì đã xảy ra? Đây là Waza, quản gia tài chính của bạn! Hợp đồng kỳ hạn là gì? Mọi chuyện bắt đầu từ một phát minh quan trọng của những người nông dân ở thành phố Babylon khoản 1750 năm trước công nguyên. Vì thời tiết và sâu bệnh, giá bán rau củ biến động khó lường, thế nên để đảm bảo giá bán ổn định hơn, họ đã ký những hợp đồng kỳ hạn đầu tiên. Lấy ví dụ bạn là người trồng khoai tây để bán cho một nhà hàng, có mùa được giá bán tới 50k/ký, nhưng cũng có lúc mất giá nên chỉ còn có 30k. Việc giá cả biến động lớn như vậy làm bạn gặp khó khăn trong việc lên kế hoạch trồng trọt vì không biết mùa tiếp theo có lời hay lỗ. Thế nên bạn đã đến gặp chủ nhà hàng và đề nghị ký một hợp đồng mua khoai tây ở một mức giá cố định 40k/ký được giao 3 tháng sau. Việc thống nhất được giá cả như vậy sẽ giúp thu nhập của bạn và chi phí đầu vào của nhà hàng ổn định hơn trước rất nhiều rồi đó. Tóm lại hợp đồng kỳ hạn là sự cam kết mua bán hàng hóa ở mức giá cố định trong tương lai, nhằm giảm rủi ro giá cả thay đổi bất ngờ nha. Quyền chọn là gì? Mới nghe qua thì thấy hợp đồng kỳ hạn có vẻ rất tốt ví nó giúp bạn bán được hàng hóa ở mức giá cổ định như mong muốn đúng không? Bạn trồng khoai tây và đã cam kết bán cho nhà hàng với giá 40k/ký, nhưng bạn nghĩ sao nếu lúc đó ngoài chợ có người chịu mua với giá 60k/ký? Dĩ nhiên là bạn sẽ muốn bẽ kèo, chịu đền hợp đồng để được bán với giá cao hơn nếu lợi nhuận của lựa chọn này cao hơn chi phí đền bù. Từ những khó khăn như vậy, con người chúng ta lại một lần nữa phát minh ra thêm một loại hợp đồng mới mang tên "hợp đồng quyền chọn". Khác với hợp đồng kỳ hạn gần như miễn phí, bạn sẽ phải bỏ tiền ra mua hợp đồng quyền chọn được bán khoai tây với giá 40k/ký ngay từ đầu. Chính chi phí này cho bạn sự lựa chọn uyển chuyển hơn, nếu giá thị trường rẻ hơn 40k bạn sẽ thực hiện quyền và được bán với giá 40k trong hợp đồng. Ngược lại nếu giá thị trường cao hơn 40k, bạn sẽ không thực hiện quyền bán và có thể bán ra thị trường với giá cao hơn, rõ ràng uyển chuyển hơn đúng không? Công thức hủy hoại phố Wall Hợp đồng quyền chọn là một bước tiến quan trọng không chỉ trong hoạt động kinh doanh hàng hóa mà còn dần lấn sang thế giới tài chính. Thay vì lựa chọn mua bán khoai tây, bạn được lựa chọn mua bán cổ phiếu ở mức giá mà bản thân mong muốn tại một thời điểm cụ thể trong tương lai. Và năm 1973 đánh dấu 2 sự kiện quan trọng: Một là sàn giao dịch quyền chọn đầu tiên được thành lập ở Mỹ và hai là công thức Black-Scholes được công bố. 2 công thức này đã giúp việc tính toán giá trị của quyền chọn mua và quyền chọn bán cổ phiếu trở nên chính xác hơn rất nhiều. Cũng vì vậy mà thị trường của các loại quyền chọn nói riêng và thị trường phái sinh nói chung bắt đầu nở rộ lên nhanh chóng kể từ thời điểm đó. Việc chứng minh công thức này cần những kiến thức toán học và kiến thức tài chính cao cấp nên tạm thời mình sẽ không đi sâu. Cái đáng quan tâm là từ công thức này, những phù thủy phố Wall đã chế biến thành những quả bom nguyên tử tài chính có sức công phá khủng khiếp như thế nào? Quỹ đầu tư khổng lồ sụp đỗ Vào năm 1994, một nhóm những bộ óc vĩ đại nhất của thế giới tài chính đã quy tụ lại và thành lập quỹ Long-Term Capital Management, gọi tắc là LTCM. Trong nhóm sáng lập có cả Myron Scholes và Robert Merton, cha đẻ của công thức định giá quyền chọn nỗi tiếng Black-Scholes có nhắc đến trước đó. Khác với chiến lược truyền thống, ví dụ như kiểu đầu tư giá trị của Warren Buffett là đi tìm những công ty có định giá hấp dẫn và nắm dài hạn. Thì LTCM lại áp dụng các mô hình định lượng tài chính phức tạp để tìm kiếm lợi nhuận từ việc phát hiện ra các chênh lệch giá ngắn hạn của thị trường. Thêm nữa, nếu các mô hình này cho xác suất chiến thắng cao, LTCM sẵng sàng dùng đòn bẫy tới 30 lần vốn để thực hiện giao dịch, khủng khiếp chưa! Từ 1994 - 1997, lợi nhuận trung bình của quỹ đạt tới 40%/năm và rất ổn định, còn tài sản có thời điểm lên tới 100 tỷ đô tính cả vay nợ. Thế rồi 2 cuộc khủng hoản tài chính ở Châu Á và Nga kéo tới vào năm 1998 đã cuốn bay gần 5 tỷ đô là hơn 90% vốn của quỹ lúc đó. Bơm tài chính 2008 Quỹ LTCM sụp đỗ năm 1998 đã làm rúng động thị trường tài chính bởi hàng ngàn giao dịch phức tạp với hơn 75 tổ chức tài chính lớn trên toàn cầu. Đây là lời cảnh báo đầu tiên về rủi ro của việc chỉ sử dụng các mô hình định lượng nhằm tạo ra các sản phẩm tài chính phức tạp. Thế nhưng các phù thủy Phố Wall đã lờ đi những rủi ro này và tiếp tục tạo ra những quả bơm còn tinh vi và phức tạp hơn trong 10 năm tiếp theo. Từ công thức Black-Scholes vốn đã phức tạp, họ đã tạo ra vô số các sản phẩm tài chính biến thể khác, điển hình và tai tiến nhất là CDO và CDS. CDO được tạo ra từ việc gom nhiều khoản nợ và chia nhỏ ra rồi bán lại cho nhà đầu tư, CDS thì như khoản bảo hiểm cho các khoản nợ này. Mình có làm video "Phi vụ bán khống lịch sử" để giải thích chi tiết hơn về các sản phẩm tài chính này, bạn có thể xem lại ở đây nha. Chính những mô hình phức tạp như Black-Scholes đã giúp thiết kế và khuếch đại những quả bơm CDO và CDS để rồi dẫn đến sự sụp đỗ tài chính năm 2008. Bài học từ khủng hoảng tài chính Khủng hoảng tài chính 2008 đã xảy ra cách đây gần 20 năm, nhưng có lẻ đây vẫn sẽ là sự kiện được nhắc đến trong nhiều năm sắp tới. Bởi vì từ sự kiện này, chúng ta có thể học hỏi được rất nhiều điều về thế giới tài chính bên ngoài và cả việc kiểm soát lòng tham bên trong. Những mô hình tài chính tinh vi như công thức Black-Scholes là một bước tiến quan trọng trong việc cố gắng hiểu được các mối quan hệ tài chính hiện đại. Nhưng phụ thuộc một cách mù quán vào những con số mà quên đi bản chất kinh tế sẽ dễ đẻ ra những sản phẩm tài chính nguy hiểm như CDO hay CDS. Nhưng nói gì nói, về bản chất CDO và CDS chỉ đơn thuần là những công cụ phân loại rủi ro và quản trị rủi ro, không hơn không kém. Chúng giống như một con dao, sẽ rất có giá trị nếu được dùng để nấu những bữa ăn ngon, nhưng sẽ vô cùng nguy hiểm nếu dùng để tổn hại người khác. Thế nên khi dùng những công cụ phức tạp, hiểu biết về chúng là chưa đủ, mà phải nhận thức được tác động sâu rộng của chúng tới toàn xã hội nữa nha. Cái kết Giờ thì bạn đã biết được công thức huyền thoại đã làm sụp đỗ thị trường tài chính toàn cầu vào năm 2008 rồi đó. Thông qua câu chuyện này mình mong rằng bạn cũng đã hiểu hơn về các sản phẩm tài chính hiện đại như hợp đồng kỳ hạn hay quyền chọn. Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ nha, xin chào và hẹn gặp lại!

Nếu bạn đang đầu tư hoặc dự định sẽ đầu tư cổ phiếu thì việc biết được cổ phiếu mình nắm đang có giá đắt hay rẻ là rất quan trọng. Vì một lẻ đơn giản, bạn chỉ nên mua cái gì có giá rẻ, và hạn chế mua những thứ quá đắt so với chất lượng của nó đúng không nào? Vậy làm sao để xác định được giá trị hợp lý của một cổ phiếu? Đây là Waza, quản gia tài chính của bạn! Tiền mất giá theo thời gian Giờ mình hứa sẽ cho bạn 1 triệu, nhưng bạn có hai lựa chọn: Một là lấy ngay bây giờ và hai là lấy sau một năm nữa, bạn chọn đi nào! Khả năng cao là bạn sẽ muốn lấy 1 triệu ngay và luôn, vì chờ sau một năm thì có khá nhiều rủi ro có thể xảy ra với lời hứa này. Mình có thể đổi ý không cho nữa, hay mình sẽ không đủ tiền để cho bạn đủ 1 triệu, hoặc thậm chí đủ 1 triệu thì tiền cũng đã mất giá rồi. Như vậy, 1 triệu ở hiện tại giá trị hơn 1 triệu sau 1 năm, tương tự 1 triệu sau 1 năm sẽ giá trị hơn 1 triệu sau 2 năm. Nếu lập lại quy tắc này, bạn sẽ thấy một quy luật đơn giản, đó là: Giá trị của đồng tiền sẽ giảm dần theo thời gian. Vậy nếu 1 triệu của 1 năm sau có giá trị ít hơn 1 triệu ở thời điểm hiện tại, thì ở hiện tại 1 triệu kia đáng giá bao nhiêu? Là 900k, 500k, hay thậm chí chỉ đáng giá có 100k? Để trả lời câu hỏi này hãy cùng quan sát phiên đấu giá tường tượng tiếp theo nha. Giá tài sản từ đâu mà có? Giờ mình viết 1 tờ giấy cam kết: "Ai sở hữu nó mình sẽ cho 1 triệu trong 1 năm nữa", bạn sẵng lòng trả bao nhiêu tiền để mua tờ giấy này? Có người chưa từng biết mình, khả năng cao họ sẽ chẵng tin vào lời hứa này và giá trị của tờ giấy hiển nhiên là bằng 0. Người biết mình chưa lâu sẽ chỉ tin một phần và chỉ sẵng lòng trả 500k để đổi lại được lời hứa có 1 triệu sau 1 năm. Người biêt mình lâu năm và tin tưởng vào lời nói cũng như sự uy tín của mình sẽ trả cao hơn, có thể là 800k chẵng hạn. Cuối cùng mình chọn bán tờ giấy này cho người sẵng lòng trả giá cao nhất, vậy là tờ giấy cam kết này đã có giá 800k rồi đó. Một tài sản cũng giống như tờ giấy nói trên, bạn bỏ tiền ra mua là vì những cam kết có thể nhận lại được nhiều tiền hơn trong tương lai. Gửi tiết kiệm thì có lãi hàng kỳ, mua bất động sản thì có tiền cho thuê, chính dòng tiền này tạo nên giá trị của chúng, vậy còn cổ phiếu thì sao? Giá trị cổ phiếu đến từ đâu? Tương tự như gửi tiết kiệm hay cho thuê bất động sản, một cổ phiếu cũng có cam kết trả lợi nhuận cho bạn trong tương lai, gọi là trả cổ tức. Bạn bỏ tiền ra mua một cổ phiếu để nắm dài hạn là vì công ty cam kết sẽ trả cho bạn dòng tiền cổ tức này hàng năm. Mỗi khoản cổ tức này cũng giống như một tờ giấy cam kết rằng công ty sẽ trả cho bạn một phần tiền lời sau một khoản thời gian cụ thể. Thế nên việc mua 1 cổ phiếu tương đương với việc sở hữu nhiều tờ giấy cam kết sẽ được nhận tiền trong tương lai. Nếu bạn tính được giá trị của từng tờ giấy cam kết này, rồi cộng gộp lại thì bạn đã có được giá trị hợp lý của cổ phiếu rồi đó. Ví dụ tờ giấy đầu tiên trong đó cam kết rằng: "Công ty sẽ trả cổ tức cho bạn với giá trị 10k sau 1 năm nữa". Vậy tờ giấy đó đáng giá bao nhiêu ở thời điểm hiện tại? Nói cách khác, bạn sẵng lòng trả bao nhiêu tiền để được lấy 10k từ công ty sau 1 năm? Ước tính giá cổ phiếu Để biết được giá của một tài sản, điều đơn giản là mang ra đấu giá, và thị trường cổ phiếu chính là một sàn đấu giá tuyệt vời nhất. Có người thấy công ty làm ăn rủi ro, và chỉ dám trả 3k để mua tờ giấy cam kết trả cổ tức trị giá 10k sau 1 năm nữa. Nhưng lại có người tìm hiểu kỹ lưỡng hơn và cho rằng công ty rất tiềm năng, nên chấp nhận trả tới 9k để có tờ giấy cam kết này. Sau cùng tờ giấy kia sẽ được bán cho người trả giá cao hơn, và giá trị của nó lúc này là 9k đổi lại được 10k trong năm sau. 10k hiện tại chỉ đáng giá 9k, nghĩa là giá trị đã giảm chỉ còn bằng 90% giá trị ban đầu, tỷ lệ này được gọi nom na là "tỷ lệ chiếc khấu" đó. Tương tự, 10k cổ tức 2 năm nữa sẽ dược chiếc khấu về còn 9k sau 1 năm, 9k ngày lại được chiếc khấu lần nữa về 8.1k ở hiện tại. Tính toán tương tự cho tất cả các lần trả cổ tức mỗi năm trong tương lai và cộng lại, bạn có được giá trị 1 cổ phiếu là 90k rồi đó. Đầu tư giá trị Việc ướt tính giá trị hợp lý của một cổ phiếu dựa trên cổ tức như vừa rồi thường được gọi là quá trình định giá cổ phiếu. Và nó là một công cụ cực kỳ quan trọng đối với những nhà đầu tư giá trị huyền thoại như Warren Buffett. Chiến lược của ông rất đơn giản: Mua những cổ phiếu đang được bán ở giá thấp hơn đáng kể so với giá trị hợp lý của nó. Ví dụ như cổ phiếu A trả cổ tức 8k mỗi năm, nhưng vì hoạt động kinh doanh tương đối rủi ro nên tỷ lệ chiết khấu về tới 70%. Áp dụng cách chiếc khấu cổ tức về hiện tại rồi cộng lại như ở phần trước, chúng ta có được giá trị hợp lý của cổ phiếu này gần 19k. Nếu trên thị trường chứng khoán người ta đang bán cổ phiếu A ở giá 10k, thì đây là cơ hội để mua được giá rất rẻ so với giá hợp lý là 19k. Ngược lại nếu đang được bán giá 30k thì cổ phiếu này không còn đủ rẻ và hấp dẫn để đầu tư nữa, đầu tư giá trị về cơ bản là như vậy thôi. Tranh cãi về đầu tư giá trị Nói đầu tư giá trị là phải nói tới định giá, bằng cách chiếc khấu dòng tiền cổ tức về thời điểm hiện tại rồi so sánh với giá thị trường. Tuy nhiên trường phái này cũng gặp phải những tranh cải trong giới tài chính, điển hình là khái niệm "giá trị hợp lý" hay "giá trị nội tại" của cổ phiếu. Để tính được giá trị này, chúng ta phải dùng các mô hình định giá ví dụ như mô hình chiếc khẩu dòng tiền cổ tức vừa có nhắc đến. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, công ty sẽ trả cổ tức bao nhiêu hay tỷ lệ chiếc khấu thế nào lại phụ thuộc và giả định chủ quan của mỗi người. Ví dụ 1 cổ phiếu được kỳ vọng trả cổ tức 10k chỉ có giá 90k nếu tỷ lệ chiếc khấu là 90%, nhưng giá sẽ lên 190k nếu tỷ lệ đó là 95%. Thực tế này cho thấy khái niệm "giá trị nội tại" của cổ phiếu chỉ là một sự tưởng tượng chứ không có cơ sở khách quan để xác định. Thêm cái nữa, ngay cả khi bạn mua được một cổ phiếu rẻ thì cũng chưa hẵng giá sẽ tăng về "giá trị nội tại" mà bạn tính toán được trước đó. Cái kết Bây giờ thì bạn đã hiểu được giá trị của một tài sản nói chung hay một cổ phiếu nói riêng bắt nguồn từ đầu rồi đó. Dĩ nhiên thế giới tài chính còn phức tạp hơn nhiều, và mình mong video này sẽ gợi mở cho bạn niềm thích thú để tìm hiểu sâu hơn nữa. Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ, xin chào và hẹn gặp lại!

Đó giờ có khi nào bạn thấy việc quản lý tiền quá phức tạp và ước gì có ai đó hỗ trợ mình không? Hỏi chuyên gia thì sớm muộn cũng bị lùa vào các khóa học, hỏi chuyên viên tài chính thì rồi cũng sẽ bị huyển hoặc mua cái này cái nọ. Con người là vậy đó, còn AI thì sao? Đây là Waza - Quản gia tài chính của bạn! AI giúp theo dõi chi tiêu Nhiều bạn trẻ ngày nay vẫn hay thắc mắc tại sao "Cứ đến cuối tháng nhìn lại là tiền khô cháy túi", ngẫm nghĩ mãi vẫn không biết nguyên nhân. Vậy thì AI sẽ giúp ghi nhận và tự động phân loại chi tiêu, để cuối tháng bạn biết mình đã chi lố tay cho những nhu cầu nào. Bằng mô hình học máy, hay machine learning, AI được huấn luyện trên hàng triệu giao dịch khác nhau để nhận diện thương hiệu, địa điểm, thói quen và giá tiền. Và sau cùng có thể phán đoán được một giao dịch chuyển tiền của bạn thuộc loại chi tiêu nào để tự động phân loại chính xác nhất. Ví dụ sáng nay bạn chuyển khoản 50k cho Highlands Coffee, AI có thể xác định đây là khoản "ăn uống". Nhưng một khoản chuyển tới "EVNHCMC" sẽ được AI gán vào nhóm "tiền điện" hoặc "tiện ích". Tới cuối tháng tổng kết lại thấy chi phí nào mà lố quá thì phải lên ngân sách để chi tiêu bớt bớt lại trong tháng sau nha. AI tạo ngân sách linh hoạt AI không chỉ giúp tự động phân loại chi tiêu mà còn đi một bước xa hơn đó là lập ngân sách theo thói quen tiêu dùng của bạn. Với công nghệ học sâu, hay deep learning, AI sẽ theo sát thu nhập hàng tháng, lịch sử chi tiêu và các mục tiêu tài chính của bạn. Để từ đó có thể hiểu được thói quen bạn đã chi tiêu thế nào khi thu nhập tăng, cũng như tiết kiệm thế nào khi thu nhập suy giảm. Sau cùng tự động đề xuất ngân sách chi tiêu cho từng nhu cầu cụ thể, uyển chuyển theo trạng thái tài chính cá nhân hiện tại. Ví dụ có tháng bạn thu nhập cao tới 20 triệu, AI sẽ đề xuất ngân sách ăn uống là 5 triệu và giải trí là 3 triệu một tháng. Tuy nhiên, tháng sau thu nhập của bạn chỉ còn có 15 triệu, AI sẽ ưu tiên điều chỉnh giảm tiền giải trí về còn 1 triệu, rồi tiền ăn còn 4 triệu. Với ngân sách điều chỉnh linh động như vậy, đề xuất của AI đảm bảo bạn sẽ luôn còn dư để tiêt kiệm đầu tư vào cuối tháng rồi đó. AI giúp tối ưu đầu tư Nếu bạn đang là tính đồ "gửi ngân hàng" và không biết gì về đầu tư thì đây là lúc AI có thể giúp bạn sinh lợi tốt hơn. Được học trên dữ liệu của hàng triệu người dùng từ thói quen đầu tư, mức độ chịu rủi ro cho tới mục tiêu tài chính. AI sẽ phán đoán được đâu là danh mục phù hợp nhất với bạn từ đó giúp bạn thực hiện được các mục tiêu của mình nhanh nhất. Ví dụ bạn chỉ gửi tiết kiệm và muốn mua nhà trong 5 năm nữa, AI sẽ hiểu bạn là người ngại rủi ro và có mục tiêu lâu dài. Từ đó khuyến nghị chuyển dịch 30% tiền gửi sang loại hình có rủi ro cao hơn và lợi suất hấp dẫn một chút là chứng chỉ quỹ trái phiếu. Bên cạnh đó có thể tận dụng tiềm năng lớn từ thị trường cổ phiếu, bằng cách phân bổ 20% tiền gửi vào chứng chỉ quỹ cổ phiếu cho an toàn. Với danh mục mới gồm 50% tiền gửi, 30% trái phiếu và 20% cổ phiếu, danh mục của bạn đã đa dạng và có tiềm năng tăng trưởng lớn hơn rồi đó. AI lập kế hoạch tương lai Không dừng lại ở việc tự động phân loại chi tiêu, lập ngân sách hay khuyến nghị đầu tư, AI còn giúp bạn xây dựng cả kế hoạch tài chính hoàn chỉnh. Thông qua việc phân tích chi tiết từng mục tiêu tài chính như mua nhà, mua xe, chi phí học tập cho con cái hay dự định về hưu sớm. AI sẽ tạo ra hàng ngàn kịch bản mà ở đó bạn sẽ có thói quen chi tiêu và đầu tư khác nhau để tìm ra kịch bản tốt nhất. Ví dụ như AI sẽ khuyên bạn nên cắt giảm chi tiêu đi 3 triệu, đầu tư cổ phiếu thêm 100 triệu thì sẽ đạt mục tiêu sớm nhất. Chưa dừng lại ở đó, AI có thể dự báo được dòng tiền trong tương lai để giúp bạn dự phòng trước cho các trường hợp bất ngờ. Ví dụ như bạn có thể nhờ AI tính toán xem nếu thu nhập giảm phân nữa thì khoản quỹ cho con du học sẽ bị ảnh hưởng thế nào. Khả năng dự báo tương lai của AI sẽ giúp bạn chuẩn bị chu toàn hơn và có thể an tâm hơn cho những kế hoạch sắp tới. AI dạy tài chính cá nhân Bạn đừng tưởng AI chỉ biết đưa ra lời khuyên quản lý tiền tiền hiệu quả thôi nha, AI còn biết dạy tài chính một cách bài bản nữa đó. Dễ dùng nhất là chatGPT với các mô hình ngôn ngữ lớn, AI có thể trả lời bất cứ thắc mắc tài chính nào của bạn. Thậm chí AI có thể điều chỉnh cách giải thích cho gần gủi, dễ hiểu và vui nhộn hơn nếu được yêu cầu cụ thể. Và đây là câu trả lời cho bạn, rất đơn giản và thực tế để bất kỳ ai cũng có thể hiểu và áp dụng được đúng không? Ở những ứng dụng cao cấp hơn, AI có thể đưa ra các câu hỏi ngắn để giúp bạn tự đánh giá khả năng lĩnh hội kiến thức mới của mình. Từ đó tự động xây dựng nên lộ trình học tập kiến thưc tài chính lâu dài, phù hợp với trình độ và phong cách học tập của riêng bạn. Như vậy AI không chỉ là cố vấn mà còn là gia sư đồng hành với bạn mọi lúc mọi nơi trên hành trình tài chính của mình rồi đó. Cái kết Bạn thấy đó, AI ngày nay đã bước lên một tầm cao hoàn toàn mới, vài năm trước chỉ đơn thuần là một chatbox. Thì hôm nay AI đã có thể giúp bạn theo dõi thu chi, lập ngân sách, tối ưu đầu tư, lập kế hoạch và cả dạy tài chính nữa. Đừng bỏ lỡ những ứng dụng kỳ diều này nha! Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ, xin chào và hẹn gặp lại!.

Cách đây 40 năm, nước ta đã từng có một đại gia nỗi danh đình đám như ông Phạm Nhật Vượng hay bà Trương Mỹ Lan thời bây giờ. Giàu lên từ sự phát triển của thị trường tài chính, nhưng rồi lại sụp đỗ cũng vì 2 chữ: Rủi ro. Ông ta là ai? Và bạn học được gì trong việc quản lý rủi ro tài chính cá nhân? Đây là Waza - Quản gia tài chính của bạn! # Tỷ phú Việt Nam đời đầu Vào những năm 1990, sau khi Việt Nam mở cửa, nói tới Tăng Minh Phụng thì ai cũng biết, bởi đây có thể gọi là tỷ phú Việt Nam đời đầu. Tập đoàn Minh Phụng của ông đã phất lên nhờ hoạt động đa ngành: Từ bất động sản cho tới xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng, xe máy và đồ điện tử. Đất của ông cũng không thua gì bác Vượng, không những nhiều mà còn ở toàn những nơi đắc địa, ví dụ như khách sạn New World ở Quận 1. Khi có quá nhiều tiền, người ta dễ sinh ra ảo tưởng sức mạnh, và nghĩ rằng bản thân có thể thao túng cả hệ thống theo ý mình. Tăng Minh Phụng đã lợi dụng sự lỏng lẻo của hệ thống ngân hàng sơ khai thời bấy giờ, để vay hàng ngàn tỷ bằng tài sản đảm bảo trùng lập. Tiền không mang đi kinh doanh mà lại được chuyển bất hợp pháp ra nước ngoài qua hình thức nhập khẩu ảo, nghĩa là hàng không về nhưng tiền vẫn ra đi. Thế rồi khủng hoảng tài chính Châu Á năm 1997 ập tới, bất động sản đóng băng, kinh doanh thua lỗ, ngân hàng siết nợ và đế chế Minh Phụng cũng sụp đỗ theo. # Rủi ro là gì? Suy cho cùng, Tăng Minh Phụng là một người kiếm tiền rất giỏi vì đã tận dụng được thời thế, nhưng ông lại giữ tiền và quản trị rủi ro chưa tốt. Vậy rủi ro nên được hiểu như thế nào? Và nó có ý nghĩa gì trong việc quản lý tài chính doanh nghiệp cũng như tài chính cá nhân của bạn?. Trước giờ nói tới rủi ro, chúng ta thường nghĩ tới tai họa, cũng như những điều tiêu cực có thể xảy ra và gây thiệt hại đáng kể. Thế nhưng giả sử có một tên giang hồ tới hù dọa sẽ đốt nhà bạn vào sáng mai, bạn có nghĩ đây là một rủi ro không? Mặt dù chưa biết hắng có làm thật hay không, nhưng rõ ràng có một khả năng nhỏ là nhà bạn sẽ cháy vào sáng mai rồi đó. Tuy nhiên nếu bạn có đủ bằng chứng khẳng định chắc chắn 100% hắn sẽ đốt nhà bạn vào sáng mai, thì đây còn gọi là rủi ro nữa không? Dĩ nhiên là không rồi, vì nếu là như vậy thì bạn phải báo công an bắt hắn trước khi điều đó xảy ra, bạn có nghĩ vậy không? # Rủi ro tài chính Như bạn thấy đó, cái gì xấu mà chắc chắn xảy ra thì chưa hẳng là rủi ro, vì nếu như vậy chúng ta đã có phương án phòng tránh cả rồi. Ngược lại, cả những việc không xấu nhưng nếu không chắc chắn về khả năng xảy ra cũng có thể được xem là rủi ro nữa đó. Ví dụ như mỗi tháng bạn thường nhận lương vào ngày 1, nhưng sếp bạn thông báo việc thanh toán gặp trục trặc, chưa biết trả lương vào ngày nào tháng sau. Mặt dù biết chắc chắn sẽ được trả đủ lương, nhưng việc không rõ khi nào nhận sẽ ảnh hưởng lớn tới kế hoạch chi tiêu của gia đình bạn. Tóm lại, rủi ro khác với thiệt hại, nếu thiệt hại nói lên mức độ mất mát, thì rủi ro lại là khả năng xảy ra điều đó. Và trong thế giới tài chính, cái gì càng dễ đoán ví dụ như lãi suất gửi tiếp kiệm của quý tiếp theo, được xem là có rủi ro thấp. Nhưng lợi nhuận từ việc đầu tư cổ phiếu trong 3 tháng tới lại rất khó đoán, nghĩa là rủi ro sẽ cao hơn gửi tiết kiệm rất nhiều. # Rủi ro cao lợi nhuận cao Nhân tiện nói tới rủi ro, chúng ta cũng cần phải nhắc lại câu thần chú kinh điển trong thế giới tài chính: High risk, high return. Nghe thì nhiều rồi, nhưng có bao giờ bạn thắc mắc tại sao làm cái gì đó rủi ro càng cao thì thành quả nhận lại cũng cao hơn không? Giả sử có 2 cổ phiếu A và B tạo ra lợi nhuận như nhau, nhưng cổ phiếu A lại có biến động khó đoán hơn, nghĩa là rủi ro cao hơn. Vậy bạn chọn cổ phiếu nào? Dĩ nhiên là cổ phiếu B rồi, nhưng khi ai cũng thấy được điều đó, họ sẽ đổ xô vào mua cổ phiếu B. Từ đó đẩy giá cổ phiếu B lên cao hơn so với cổ phiếu A, nghĩa là cổ phiếu B đã đắt hơn và lợi nhuận tiềm năng cũng đã giảm rồi. Ví dụ này cho bạn thấy 2 điều: Một, câu thần chú kia không phải lúc nào cũng đúng, nghĩa là cơ hội rủi ro thấp mà lợi nhuận cao vẫn có. Hai, những cơ hội này sẽ sớm biến mất nếu có quá nhiều người phát hiện ra và việc mua bán của họ sẽ làm mọi thứ cân bằng lại. # Cách hạn chế rủi ro Nếu nói rủi ro là sự không chắc chắn thì gần như mọi thứ xung quanh chúng ta đều có rủi ro, vậy làm sao để hạn chế ảnh hưởng của chúng? Nói về tài chính cá nhân, bạn sẽ không biết khi nào mình đổi việc hay thậm chí là thất nghiệp trong một thế giới nhiều biến động như hiện nay. Cách đầu tiên là xây dựng những "miếng đệm tài chính", hay còn gọi là quỹ dự phòng từ 3 - 6 tháng chi tiêu, nhiều hơn thì càng tốt. Về cuộc sống, bạn cũng không biết chuyện bất trắc sẽ xảy ra khi nào, và nếu xảy ra thì nó sẽ ảnh hưởng tới gia đình bạn ra sao. Cách thứ hai là mua bảo hiểm, có chuyện gì đi nữa thì những nghĩa vụ tài chính của bạn với gia đình con cái vẫn sẽ được duy trì. Nói về đầu tư, cổ phiếu tăng giảm thất thường, nhiều lúc cần tiền rút ra ngay lúc thị trường giảm mạnh thì lại phải cắt lỗ. Thế nên, cách thứ ba là đa dạng hóa danh mục, nắm nhiều loại tài sản khác nhau, cái này giảm thì cái khác tăng bù lại sẽ an toàn hơn # Cái kết Sau cùng, dù bạn có làm gì thì rủi ro có thể giảm, nhưng rất khó loại bỏ hoàn toàn, vì đây là một phần của cuộc sống rồi. Nhưng mình mong rằng bạn sẽ có được cái nhìn cụ thể hơn về rủi ro và biết cách đối mặt với nó một cách bình tĩnh và khoa học hơn. Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ nha, xin chào và hẹn gặp lại!

Từ thời xa xưa, con người đã biết sợ đau, sợ bóng tối, sợ chết, nhờ sợ mà chúng ta có thể sinh tồn và phát triển được. Thế nhưng ở thời hiện đại lại có thêm một nỗi sợ nghe rất lạ, đó là: FOMO - Sợ bỏ lỡ cơ hội. Điều trớ trêu là chính nỗi sợ này lại có thể giết chết chúng ta đó. Đây là Waza - Quản gia tài chính của bạn! # FOMO là gì? FOMO là viết tắc của cụm từ "Fear of missing out', có nghĩa là nỗi sợ sẽ bị bỏ lỡ một điều gì đó. Ngược đời ở chỗ, nếu một nỗi sợ thông thường như sợ độ cao sẽ làm chúng ta né tránh những nơi quá cao là nguồn gốc của nỗi sợ. Thì FOMO lại khiến chúng ta chạy theo hành động của đám đông vì không muốn bỏ lỡ lợi ích mà họ có được. Thấy bạn bè đổ xô mua vàng trong khi giá vàng tăng vùn vụt thì thấy tiếc, rồi cuối cùng cũng nhảy theo mua. Thấy người thân kéo nhau mua đất vùng ven có lời, chần chừ mãi khó chịu quá rồi cũng phải hùng vào mua một ít. Thông thường quyết định đầu tư bốc đồng và không dựa trên phân tích kỹ lưỡng như vậy thì phần thua gần như chắc chắn. Vậy làm cách nào để biết bạn có đang vướn vào tâm lý này không? # Làm sao biết đang bị FOMO? Muốn trị bệnh FOMO triệt để thì trước hết phải nhận thức được bản thân đang có những triệu chứng sao đây. Một, thích đầu tư theo tin đồn, nghe có đội lái sắp đẩy giá cổ phiếu lên thì lòng tham trỗi dậy rồi nhảy vào mua theo. Hai, mua bán liên tục, thấy giá vàng tăng thì kéo theo mua, thấy giảm thì hoảng quá bán vội và cứ thế không dừng lại được. Ba, mua đỉnh bán đáy, thấy người khác mua đất thì chần chừ mãi, tới khi mua theo thì ở đỉnh, rồi phải cắt lỗ khi giá giảm mạnh. Bốn, không có chiến lược dài hạn, mà chỉ chạy theo lợi nhuận ngắn hạn trong vài ngày tới vài tháng. Năm, thường xuyên so sánh với người khác, rồi chỉ đeo bám theo thành công của họ trong tuyệt vọng, thay vì có lối đi riêng. Bạn đang mắc phải triệu chứng nào? Hãy thành thật với bản thân thì mới bắt đầu trị được bệnh FOMO nha. # Trị bệnh FOMO thế nào? Cách đầu tiên trị bệnh FOMO là "nhận diện cảm xúc", hãy để ý lúc nghe người khác khoe lời và bạn cảm thấy nôn nao, "muốn nhảy vào". Mỗi lần như vậy, đừng hành động gì cả, chỉ ngồi yên và suy nghĩ về cảm giác bồn chồn khó chịu này, bạn đang FOMO đó. Luyện tập đủ nhiều, bạn sẽ bình tĩnh hơn trước những cám dỗ khi thấy đám đông đang chạy theo một cơ hội nào đó. Tiếp theo hãy xây dựng một kế hoạch tài chính và đầu tư cá nhân bài bản, ứng dụng waza có thể giúp bạn làm điều này. Ví dụ như mỗi tháng nên tích lũy bao nhiêu, nên mua bao nhiêu cổ phiếu là đủ để đạt các mục tiêu tài chính. Chỉ có như vậy bạn sẽ ít bị lung lay hơn khi thị trường nóng sốt, FOMO chỉ dễ tấn dông người mù tài chính mà thôi. Mình có video về bệnh "mù tài chính" ở đây, xem lại để biết thêm về hội chứng kỳ lạ này nha. # Cách trị FOMO trong đầu tư Nỗi sợ FOMO mua theo người khác khi thấy giá tăng nóng cho thấy bạn đang thiếu một "nguyên tắc đầu tư". Chỉ khi không có các điều kiện cụ thể để quyết định mua hay bán, thì người ta sẽ hành động theo cảm xúc của đám đông. Thế nên, để trị FOMO bạn cần nâng cấp kiến thức đầu tư của mình và viết ra những nguyên tắc cụ thể. Đó có thể là điều kiện của phân tích cơ bản như: Chỉ mua cổ phiếu có lợi thế cạnh tranh bền vững và tăng trưởng cao. Cũng có thể là điều kiện của phân tích kỹ thuật như: Chỉ mua khi giá cắt lên đường trung bình động dài hạn. Hoặc nguyên tắc quản trị rủi ro như: Không bỏ quá 10% danh mục vào một cổ phiếu nào cả, dù có hot đến cở nào. Nguyên tắc thì có thể đúng hoặc sai, nhưng quan trọng là tuân thủ và điều chỉnh từng chút rồi sẽ hiệu quả dần theo thời gian. # Cái kết Bạn thấy đó, FOMO thì ai cũng mắc phải chứ không chỉ riêng bạn, nhưng quan trọng là ai chịu trị bệnh cho triệt để. Bệnh này không trị thì lâu dài sẽ làm thiệt hại tới nền tảng tài chính cá nhân là điều tất yếu, bạn chọn đi nhé. Sau cùng đừng quên bình luận, thích và chia sẻ nha, xin chào và hẹn gặp lại!